Het beeld van de miskende kunstenaar is mythisch: iemand die zijn hele leven vol passie en toewijding werkt, maar door tijdgenoten wordt genegeerd, uitgelachen of genegeerd.
Vaak stierf men in armoede, zonder enig idee dat hun werk later miljoenen waard zou worden en de loop van de kunstgeschiedenis zou veranderen.
Dit zijn tien kunstenaars die tijdens hun leven nauwelijks erkenning kregen, maar vandaag de dag tot de groten behoren.
10. William Blake (1757–1827)
De Engelse dichter, graveur en visionair William Blake geldt tegenwoordig als een genie, maar in zijn eigen tijd werd hij gezien als een zonderlinge fantast. Zijn zelf uitgegeven, geëtste en met de hand ingekleurde boeken werden nauwelijks verkocht.
Critici vonden zijn mystieke visioenen en religieuze beeldtaal ondoorgrondelijk of zelfs krankzinnig. Blake leefde in armoede en werd grotendeels genegeerd door de literaire en artistieke elite van Londen.
Pas in de 19e eeuw begonnen de prerafaëlieten en later symbolisten zijn werk opnieuw te ontdekken. Vandaag wordt hij gezien als een grondlegger van de romantiek en een visionair die zijn eigen mythologie en beelduniversum schiep. Zijn kunst laat zien hoe een totaal eigenzinnig pad soms pas eeuwen later begrepen kan worden.
9. Camille Claudel (1864–1943)
Camille Claudel was een briljant beeldhouwster, maar haar naam werd in haar tijd vooral in verband gebracht met Auguste Rodin.
Hoewel ze zijn muze en medewerker was, had ze een volstrekt eigen stijl, gekenmerkt door emotionele intensiteit en vernieuwende vormen. Toch kreeg ze nauwelijks opdrachten en werd ze door de mannelijke kunstwereld grotendeels genegeerd.
Na persoonlijke tegenslagen, een verbroken relatie met Rodin en financiële problemen belandde ze in een psychiatrische inrichting. Daar verbleef ze meer dan dertig jaar, vrijwel vergeten door de buitenwereld.
Pas in de tweede helft van de 20e eeuw werd haar oeuvre herontdekt en geldt ze nu als icoon van de moderne beeldhouwkunst.
8. Amedeo Modigliani (1884–1920)
De Italiaanse schilder en beeldhouwer Modigliani is beroemd om zijn langgerekte portretten en sensuele naakten. Tijdens zijn leven waren deze werken te gewaagd voor het publiek. Tentoonstellingen werden soms zelfs gesloten wegens “onzedelijkheid”. Kopers waren er nauwelijks en hij leefde in voortdurende armoede in Parijs.
Zijn slechte gezondheid, verergerd door alcohol en drugs, leidde tot een vroege dood op 35-jarige leeftijd. Kort daarna schoot zijn reputatie omhoog. Vandaag behoren zijn doeken tot de meest gezochte en duurste kunstwerken ter wereld, een wrang contrast met de ellende waarin hij stierf.
7. Henri Rousseau (1844–1910)
Henri Rousseau, bijgenaamd “le Douanier” omdat hij douanebeambte was, schilderde in zijn vrije tijd droomachtige jungletaferelen en mysterieuze stadsgezichten. Zijn naïeve stijl werd door critici meedogenloos belachelijk gemaakt. Recensenten beschouwden hem als een amateur die de regels van perspectief en anatomie niet beheerste.
Alleen enkele avant-gardisten, zoals Picasso en Apollinaire, herkenden zijn unieke verbeeldingskracht. Rousseau stierf arm en genegeerd, maar later werd hij erkend als pionier van het primitivisme en inspiratiebron voor het surrealisme. Zijn werken hangen vandaag in de grootste musea ter wereld.
6. Alfred Sisley (1839–1899)
Als een van de kernleden van de impressionisten stond Sisley schouder aan schouder met Monet, Renoir en Pissarro. Toch bleef zijn succes uit. Zijn delicate landschappen, vaak met subtiele lichtreflecties op water, vonden nauwelijks kopers. Waar Monet later rijkdom en roem verwierf, bleef Sisley berooid achter.
Hij leefde zijn hele leven in financiële onzekerheid en stierf in armoede, vrijwel vergeten. Vandaag wordt hij echter gezien als een meester van het impressionisme, wiens gevoel voor sfeer en atmosfeer uniek was.
5. Johannes Vermeer (1632–1675)
Vermeer schilderde slechts een klein oeuvre van intieme interieurs en verfijnde lichtstudies. Tijdens zijn leven had hij enige bekendheid in Delft, maar geen brede faam. Financieel ging het hem slecht: hij liet na zijn dood zijn vrouw en kinderen met zware schulden achter. Zijn werk was niet populair op de kunstmarkt en verdween grotendeels uit zicht.
In de 19e eeuw werd hij herontdekt door de Franse kunstcriticus Thoré-Bürger. Sindsdien groeide zijn reputatie explosief. Tegenwoordig behoort Meisje met de parel tot de beroemdste schilderijen ter wereld. Zijn lot is een treffend voorbeeld van een kunstenaar die pas eeuwen later op waarde werd geschat.
4. Remedios Varo (1908–1963)
De Spaanse surrealistische schilderes Remedios Varo werkte in ballingschap in Mexico, waar ze droomachtige taferelen vol wetenschappelijke symboliek en magische thema’s creëerde. Tijdens haar leven kreeg ze wel enkele exposities, maar internationale erkenning bleef uit. Haar werken vonden nauwelijks kopers buiten kleine avant-garde kringen.
Pas in de decennia na haar dood groeide haar reputatie. Tegenwoordig wordt Varo gezien als een van de belangrijkste vrouwelijke surrealisten, wiens werk de grenzen tussen wetenschap, mystiek en kunst verlegt.
3. El Greco (1541–1614)
Doménikos Theotokópoulos, beter bekend als El Greco, werkte het grootste deel van zijn leven in Spanje. Zijn langgerekte figuren, felle kleuren en dramatische composities weken sterk af van de klassieke maatstaven. Veel tijdgenoten vonden zijn stijl buitensporig of zelfs lelijk.
Hoewel hij opdrachten kreeg, was zijn reputatie bij zijn dood niet groot en raakte hij snel in vergetelheid. Pas in de 19e eeuw ontdekten romantici zijn genie en later werd hij omarmd door modernisten als voorloper van het expressionisme. Vandaag is hij een vaste waarde in de kunstgeschiedenis.
2. Franz Kafka (1883–1924)
Kafka geldt als een van de grootste schrijvers van de moderne tijd, maar tijdens zijn leven werd zijn werk nauwelijks gelezen. Hij publiceerde enkele korte verhalen, maar bleef grotendeels onbekend. Hij vond zijn eigen werk zelfs zo onbelangrijk dat hij zijn vriend Max Brod vroeg alles na zijn dood te vernietigen.
Brod weigerde, publiceerde de manuscripten en daarmee begon Kafka’s wereldwijde invloed. Zijn naam is synoniem geworden met een beklemmende, absurde werkelijkheid. Toch stierf hij, net als veel van de kunstenaars in deze lijst, zonder het geringste besef van de latere roem.
1. Vincent van Gogh (1853–1890)
Vincent van Gogh is het bekendste voorbeeld van een miskende kunstenaar. Hij verkocht tijdens zijn leven nauwelijks schilderijen, leefde afhankelijk van de steun van zijn broer Theo en werd door tijdgenoten vaak als een zonderling gezien. Zijn expressieve penseelstreken en felle kleuren waren te radicaal voor het publiek van zijn tijd.
Van Gogh worstelde met psychische problemen en bracht periodes door in instellingen. Zijn vroege dood door een schot in de borst beëindigde een leven van armoede en strijd. Ironisch genoeg groeide hij in de decennia daarna uit tot een van de meest geliefde en invloedrijke kunstenaars ooit. Vandaag behoren zijn werken tot de duurste en meest bewonderde schilderijen ter wereld.
