De aarde is ongeveer 4,5 miljard jaar oud, maar door platentektoniek en erosie is het zeldzaam om materiaal te vinden dat de tand des tijds zó lang heeft doorstaan. Toch zijn er plekken en vondsten waarmee we letterlijk terug kunnen kijken in de vroegste hoofdstukken van onze planeet. Dit zijn 10 van de oudste objecten en materialen die op aarde zijn gevonden.
10. Oudste vloeibare wijn (Carmona wijnurn)
In het Spaanse Carmona werd een Romeinse urn ontdekt met daarin een bijzondere verrassing: een vloeistof die na analyse wijn bleek te zijn.
Deze vondst uit de 1e eeuw na Chr. geldt momenteel als de oudste bewaard gebleven wijn in vloeibare vorm. Hiermee is het nog ouder dan de beroemde Speyer-wijnfles uit Duitsland.
Hoewel de vloeistof technisch gezien wijn is, heeft het door de eeuwen heen een roodbruine kleur gekregen en is het niet bepaald lekker als borrel!
9. Oudste leren schoen (Areni-1 schoen)
In een grot in Armenië werd een leren schoen gevonden die ongeveer 5.500 jaar oud is. De schoen is gemaakt uit één enkel stuk runderleer en is verbazingwekkend goed bewaard gebleven dankzij de droge omstandigheden en een dikke laag schapenmest in de grot.
De schoen is gevuld met stro, waarschijnlijk om de vorm te behouden of voor extra isolatie, wat ons een uniek inkijkje geeft in de mode van de kopertijd.
8. Old Tjikko, de oudste boom
Deze boom in Zweden ziet eruit als een bescheiden spar, maar schijn bedriegt. Hoewel de huidige stam slechts enkele honderden jaren oud is, is het wortelstelsel van de boom al ongeveer 9.550 jaar in leven.
Telkens als de stam afsterft, groeit er vanuit hetzelfde wortelstelsel weer een nieuwe boom. Dit proces van vegetatieve vernieuwing maakt het een van de oudste levende organismen ter wereld.
7. Idool van Sjigir, oudste beeld
Het Shigir-idool is het oudste (bekende) houten beeld ter wereld. Het werd gevonden in een veenmoeras in de Oeral en bleef bewaard dankzij het zuurstofarme milieu. Wetenschappelijk onderzoek heeft de ouderdom vastgesteld op ongeveer 12.100 jaar.
Het beeld is bedekt met mysterieuze geometrische tekens en gezichten, die volgens archeologen mogelijk een spirituele of mythologische betekenis hadden voor de jager-verzamelaars die het maakten.
6. Stromatolieten
In West-Australië vind je stromatolieten, wat in feite versteende matten van micro-organismen zijn. De oudste exemplaren zijn ongeveer 3,5 miljard jaar oud. Ze vertegenwoordigen een van de oudste tastbare bewijzen van leven op aarde.
Deze structuren hielpen miljarden jaren geleden bij het produceren van de zuurstof in onze atmosfeer, waardoor de weg werd vrijgemaakt voor complexer leven.
5. Isuagroensteengorde
De Isuagroensteengordel in Groenland is een van de weinige plekken op aarde waar gesteente te vinden is dat tussen de 3,7 en 3,8 miljard jaar oud is. Omdat dit gesteente zo oud is, biedt het wetenschappers cruciale informatie over de vroege aardkorst en de omstandigheden in de oceanen kort nadat de aarde was afgekoeld.
4. Acasta Gneiss
De Acasta Gneiss in Canada behoort tot de oudste breed erkende complete rotsblokken ter wereld. Dateringen van kristallen binnen dit gesteente wijzen op een ouderdom van ongeveer 4,03 miljard jaar. Dit betekent dat dit blok steen al bestond toen de aarde nog in haar kinderschoenen stond en de eerste continenten zich begonnen te vormen.
3. Nuvvuagittuqgroensteengordel
In Quebec, Canada, ligt de Nuvvuagittuqgroensteengordel. Recente studies hebben aangetoond dat bepaalde delen van dit gesteente mogelijk 4,16 miljard jaar oud zijn. Hoewel de exacte datering in de wetenschappelijke wereld soms nog punt van discussie is, wordt dit gebied gezien als een van de meest serieuze kandidaten voor de oudste intacte aardkorst die we tot nu toe hebben ontdekt.
2. Jack Hills Zirkoonkristalletje
De oudste aardse materialen zijn geen complete rotsen, maar microscopisch kleine kristallen: zirkonen. In de Jack Hills in Australië zijn kristallen gevonden die ongeveer 4,4 miljard jaar oud zijn.
Deze kristallen zijn extreem robuust en hebben meerdere cycli van de aarde overleefd. Ze vertellen ons dat er waarschijnlijk al heel vroeg in de geschiedenis van de aarde vloeibaar water en dus oceanen aanwezig waren.
1. Murchison-meteoriet: presolaire korrels
Deze meteoriet is pas sinds 1969 op aarde, het moment dat hij hier neerstortte. Maar hij bevat materiaal dat letterlijk ouder is dan de aarde zelf. De meteoriet bevat zogenaamde presolaire korrels: stofdeeltjes die zijn gevormd rond stervende sterren lang voordat onze zon en ons zonnestelsel ontstonden.
Sommige van deze korrels zijn tussen de 5 en 7 miljard jaar oud. Hiermee is de Murchison-meteoriet de houder van de oudste materie die ooit door mensenhanden is aangeraakt.
