Top 10 Grootste gletsjers op aarde

Gletsjers staan tegenwoordig volop in de belangstelling. De opwarming van de aarde doet gletsjers versneld afsmelten. Maar wat is een gletsjer eigenlijk? Een gletsjer bestaat uit een ijsmassa, die heel langzaam beweegt zoals een zeer traag stromende rivier. Die ijsmassa ontstaat door sneeuwval. De sneeuw moet lang genoeg blijven liggen opdat de ijsmassa zich zou kunnen vormen. Aan die voorwaarde is meestal voldaan in het hooggebergte en de poolgebieden. Daarom vind je de grootste gletsjers in hoge bergketens (de Alpen, de Himalaya, de Andes enzovoorts), en op Antarctica, in Groenland en Noord-Canada. Onder invloed van het eigen gewicht en de zwaartekracht schuift de ijsmassa langzaam naar beneden. Door voortdurende sneeuwval wordt bovenaan de ijsmassa steeds opnieuw aangevuld. Hieronder een lijstje van de 10 grote en bijzondere gletsjers op onze planeet.

De grootste gletsjer in Duitsland: de noordelijke Schneeferner

Waarschijnlijk de dichtstbijzijnde gletsjers vanaf Nederland liggen in Duitsland. De noordelijke en zuidelijke Schneeferner liggen in de Beierse Alpen, op de flanken van de Zugspitze, de hoogste berg in Duitsland (2962 meter).

noordelijke schneeferner

Noordelijke Schneeferner – foto: Svíčková/wikipedia/CC BY-SA 3.0

De noordelijke Schneeferner heeft een oppervlakte van 0,21 vierkante kilometer en wordt beschouwd als de grootste gletsjer in Duitsland. De gletsjer is gemiddeld zo’n 17 meter dik, met een maximum van 50 meter dikte. De ijsmassa van de noordelijke Schneeferner schuift met een gemiddelde snelheid van 30 centimeter per jaar naar beneden.

zuidelijke schneeferner

Zuidelijke Schneeferner

In de negentiende eeuw was een zeer groot deel van de flanken van de Zugspitze met gletsjerijs bedekt, en vormden de noordelijke en de zuidelijke Schneeferner één grote gletsjer. Tegenwoordig smelten zowel de noordelijke als de zuidelijke Schneeferner in een razend tempo af. Tegen 2050 zou de zuidelijke Schneeferner volledig verdwenen zijn, terwijl er van de noordelijke alleen maar kleine resten zouden overblijven.

De grootste gletsjer in Afrika: het noordelijke ijsveld op de Kilimanjaro

Northern Ice Field

James Heilman, MD /wikipeida/CC BY-SA 3.0

Wegens het warme klimaat in Afrika ligt het niet voor de hand om op dit continent gletsjers aan te treffen. Toch vind je er, namelijk op de hoogste bergen van Afrika: de Kilimanjaro, Mount Kenya en de Rwenzori.

Momenteel is de grootste Afrikaanse gletsjer het zogenaamde noordelijke ijsveld (Northern Ice Field) op de Kilimanjaro. De Kilimanjaro telt in totaal zestien gletsjers. De oppervlakte het Northern Ice Field bedraagt zo’n 0,95 vierkante kilometer. Nergens ter wereld smelten de gletsjers zo snel af als in Afrika. Wetenschappers voorspellen dat in 2040 alle gletsjers in Afrika verdwenen zijn.

De grootste ijskap in tropisch gebied: de Coropuna

Coropuna

Ook in tropisch gebied vind je alleen op grote hoogte ijskappen en gletsjers. De vulkaan Coropuna is de hoogste vulkaan in Peru en wordt bedekt door de grootste ijskap in tropisch gebied. Deze ijskap heeft een gemiddelde dikte van 80 meter en een maximale dikte van 180 meter. In het huidige tempo van afsmelten zouden de ijskap en de zijgletsjers op de Coropuna volledig verdwenen zijn tegen het jaar 2120.

De grootste gletsjer in de Alpen: de Aletschgletsjer

Aletschgletsjer

Onderwijsgek/wikipedia/CC BY-SA 2.5nl

De Aletschgletsjer is de grootse gletsjer in Zwitserland en in heel de Alpen. Hij ‘ontspringt’ ten zuiden van de berg Jungfrau, vanaf het ijsveld dat Konkordiaplatz wordt genoemd. De dikte van de ijsmassa bij de Konkordiaplatz wordt op zo’n 1.000 meter geschat.

De Aletschgletsjer schuift naar beneden met een, naar gletsjerbegrippen, zeer grote snelheid: hij legt zo’n 180 meter per jaar af. Op het ogenblik beslaat de Aletschgletsjer nog een oppervlakte van ongeveer 81,7 vierkante kilometer. Sinds het midden van de 19de eeuw is hij minstens 2,5 kilometer korter geworden en is de dikte van de ijslaag met minstens 100 meter afgenomen.

De grootste gletsjer in Scandinavië: de Jostedalsbreen

Jostedalsbreen

De Jostedalsbreen ligt in het zuidwesten van Noorwegen. Het is de grootste gletsjer in Scandinavië en eveneens de grootste gletsjer op het Europese vasteland. De Jostedalsbreen is een plateaugletsjer. Hij telt een aantal zijgletsjers, waarvan de Nigardsbreen de bekendste is.

De totale oppervlakte van de Jostedalsbreen bedraagt ongeveer 500 vierkante kilometer. Van noord naar zuid is de gletsjer zo’n 100 kilometer lang. De breedte bedraagt 15 kilometer. De dikte van de ijsmassa loopt op sommige plaatsen op tot 500 – 600 meter. Vooral de zijgletsjers hebben te lijden onder de opwarming van de aarde. Zij smelten elk jaar enkele meters af.

De grootste gletsjer in Azië: de Fedtschenko-gletsjer

Fedtschenko gletsjer

NASA

In het Pamir-gebergte in Tadzjikistan ligt de grootste Aziatische gletsjer: de Fedtschenko. De oppervlakte van deze dalgletsjer bedraagt maar liefst 700 vierkante kilometer. De Fedtschenko is hiermee ook de grootste gletsjer op de wereld, als men de poolgebieden buiten beschouwing laat.

Het is een lange en smalle gletsjer, met een lengte van zo’n 77 kilometer en een breedte van 10 kilometer. De maximale dikte van het ijs loopt op tot 1000 meter. Het volume van de Fedtschenko wordt geschat op 144 kubieke kilometer ijs. Sinds de jaren dertig van de vorige eeuw neemt de lengte en de ijsmassa van de gletsjer meetbaar af.

Het grootste ijsveld van Zuid-Amerika: Campo de Hielo Sur

Campo de Hielo Sur

Het Campo de Hielo Sur, ook wel het Zuidelijke Patagonische IJsveld genoemd, is een enorm ijsveld in het Andesgebergte, op de grens van Chili met Argentinië. Het gigantische ijsveld bedekt een oppervlakte van een kleine 13.000 vierkante kilometer. Het Campo de Hielo Sur is het grootste ijsveld in Zuid-Amerika. Het ijsveld deed tientallen zijgletsjers ontstaan, waarvan de Pio XI-gletsjer de grootste is. De oppervlakte van de Pio XI bedraagt ruim 1.260 vierkante kilometer, de lengte ervan bereikt 66 kilometer. Het is de langste gletsjer in het zuidelijk halfrond, als men het zuidpoolgebied niet meetelt.

De grootste gletsjer van Rusland: de ijskap op het Noordereiland van Nova Zembla

nova zembla gletsjer

De ijskap op het Noordereiland van Nova Zembla vormt de grootse plateaugletsjer van Rusland. De ijskap bedekt zo’n 40% van het eiland. Ook de hoogste bergtop van het Noordereiland, met een hoogte van 1547 meter, is volledig met ijs bedekt. De ijsvlakte neemt zo’n 20.000 vierkante kilometer in beslag. De ijsmassa bereikt op sommige plaatsen een dikte van 400 meter. Talrijke zijgletsjers voeren het ijs langzaam af naar de zee, waar ijsbergen gevormd worden.

De grootste gletsjer van Europa: de ijskap op Groenland

groenland gletsjer

Groenland wordt voor 80% bedekt door een reusachtige ijskap, de grootste van Europa en de op een na grootste ter wereld. Alleen de kuststroken van Groenland zijn grotendeels ijsvrij, dankzij het warmere zeewater.

Honderden zijgletsjers voeren het ijs af naar de zee. De Jakobshavn-gletsjer is een van de spectaculairste zijgletsjers aan de westkust van Groenland. De Jakobshavn voert zo’n 6,5% van het ijs van de ijskap af naar de zee, aan een tempo om ‘u’ tegen te zeggen. De ijsmassa van de Jakobshavn stroomt tegen een snelheid van 20 meter per dag, voor een gletsjer een ongelooflijke snelheid. De Groenlandse ijskap beslaat 1.800.000 vierkante kilometer en bereikt een maximale dikte van 3700 meter.

De grootste gletsjer ter wereld: de Antarctische ijskap

antarctica

De ijskap op het zuidpoolgebied, met een oppervlakte van maar liefst 12.300.000 vierkante kilometer, vormt zonder twijfel de grootste plateaugletsjer ter wereld. Gemiddeld is de ijskap ongeveer 2.000 meter dik, maar de dikte loopt op sommige plaatsen op tot 4.900 meter.

De Antarctische ijskap omvat kleinere dalgletsjers, waarvan de bekendste de Lambertgletsjer is. Deze dalgletsjer is 400 kilometer lang, heeft een oppervlakte van zo’n 34.000 vierkante kilometer en haalt een dikte van 2.500 meter. Het is de grootste en dikste dalgletsjer ter wereld.