Door de eeuwen heen hebben militaire ingenieurs geprobeerd het ultieme superwapen te maken. Het resultaat? Kanonnen zo groot dat ze steden konden platleggen of juist zo onpraktisch waren dat ze meer indruk maakten op papier dan op het slagveld.
Hier zijn de 10 grootste kanonnen uit de geschiedenis, gerangschikt op puur kaliber.
1. Dardanellenkanon (918 mm)
- Gemaakt in: 1464
- Type: Bombarde
- Land: Ottomaanse Rijk
Met een kaliber van maar liefst 918 millimeter is dit Ottomaanse gevaarte het grootste kanon ter wereld. Gemaakt door de wapensmid Munir Ali, diende het als opvolger van de beroemde bombardes die Constantinopel in 1453 hielpen veroveren.
Het werd geplaatst bij de Dardanellen ter verdediging van de zeestraat. In 1807 vuurde het zelfs nog op een Britse vloot. Ondanks zijn leeftijd bleef het dus eeuwenlang actief.
2. Mallet’s Mortar (914 mm)
- Gemaakt in: 1857
- Type: Mortier
- Land: Verenigd Koninkrijk
Dit Victoriaanse monster was bedoeld om zware bommen te werpen tijdens belegeringen. Met zijn 914 mm was het vooral een technisch experiment, ontworpen door Robert Mallet.
Hoewel hij indrukwekkend groot was, kwam hij nauwelijks in actie. Slechts een paar testschoten werden gelost, waarna het kanon werd ontmanteld. Functioneel dus geen succes – maar qua formaat een recordhouder.
3. Little David (914 mm)
- Gemaakt in: 1945
- Type: Mortier
- Land: Verenigde Staten
Little David werd ontwikkeld aan het einde van de Tweede Wereldoorlog als een mobiel belegeringswapen. Hij moest Duitse bunkers kunnen uitschakelen bij een eventuele invasie van Europa of Japan.
De oorlog eindigde echter voor het kanon operationeel werd. Het werd nooit gebruikt in gevechtssituaties, maar geldt als een van de grootste ooit gebouwde mortieren.
4. Tsarenkanon (890 mm)
- Gemaakt in: 1586
- Type: Bombard
- Land: Rusland
De Tsaren hielden wel van overdaad, en dit kanon past perfect in dat plaatje. De Tsar Cannon werd gegoten in brons en is rijkelijk versierd. Maar hoewel het bijna 40 ton weegt, is er nooit echt mee geschoten.
Er liggen wel stenen kanonskogels naast, maar die passen niet in de loop. De loop toont ook geen sporen van gebruik. Een reus dus, maar vooral symbolisch.
5. Pumhart von Steyr (820 mm)
- Gemaakt in: vroege 15e eeuw
- Type: Bombard
- Land: Oostenrijk
Een van de grootste kanonnen uit de late middeleeuwen. Dit Oostenrijkse bombard werd gegoten uit brons en woog vermoedelijk meer dan 8 ton.
Met een kaliber van 820 mm kon het stenen projectielen van honderden kilo’s afvuren – althans, als het ooit werd ingezet. Er is weinig bewijs van daadwerkelijk gebruik, maar het blijft een indrukwekkend staaltje wapentechniek.
6. Schwerer Gustav (800 mm)
- Gemaakt in: 1941
- Type: Spoorwegkanon
- Land: Duitsland
De nazi’s lieten dit monster bouwen door Krupp als ultiem belegeringswapen. Het kon pantserforten en bunkers vernietigen op meer dan 30 kilometer afstand.
Met een gewicht van ruim 1350 ton moest het vervoerd worden via een speciaal aangelegd spoor. Slechts enkele keren gebruikt – onder andere bij het beleg van Sebastopol – maar vooral een prestigeproject. Grootste stalen kanon ooit gebouwd.
7. Dora (800 mm)
- Gemaakt in: 1942
- Type: Spoorwegkanon
- Land: Duitsland
Dora was de zus van Schwerer Gustav en werd eveneens gebouwd door Krupp. Ze was zo zwaar en moeilijk te verplaatsen dat haar inzet beperkt bleef tot een enkele test en een mislukte veldoperatie.
Hoewel Dora technisch identiek was aan Gustav, was ze strategisch een ramp. Veel voorbereiding, nauwelijks rendement.
8. Basilic (745 mm)
- Gemaakt in: 1453
- Type: Bombard
- Land: Ottomaanse Rijk
De Basilic, ook wel bekend als de “Grote Turkse Bombard”, werd gebruikt bij het beroemde beleg van Constantinopel. Ontworpen door de Hongaarse ingenieur Orban, vuurden deze kanonnen projectielen van meer dan 500 kilo af.
Ze waren log, traag en gevaarlijk voor de bemanning, maar effectief. De muren van Constantinopel vielen mede door deze reusachtige bombards.
9. Faule Mette (735 mm)
- Gemaakt in: 1411
- Type: Bombard
- Land: Heilig Roomse Rijk
De “luie Mette” was een van de eerste echt grote Europese kanonnen. Ze werd gebruikt door de stad Maagdenburg en is een vroeg voorbeeld van hoe steden zelf investeerden in zwaar geschut.
Faule Mette was waarschijnlijk bedoeld voor belegeringen, maar had ook een symbolische functie. Wie zo’n kanon had, liet zien dat hij meetelde.
10. Malik-N-Maidan (700 mm)
- Gemaakt in: 1549
- Type: Bombard
- Land: India (Bahmani-rijk)
Dit indrukwekkende bronzen kanon werd gegoten in het middeleeuwse India en stond bekend als de “Koning van het slagveld”. Het rust nu nog steeds in Bijapur, waar het een toeristische attractie is.
Het is niet bekend of het ooit is afgevuurd, maar met zijn 4,5 meter lengte en sierlijke vormgeving is het een meesterwerk van Indiase metaalbewerking.
Groot, log en vaak meer show dan slagkracht: de kanonnen in deze lijst waren lang niet allemaal praktisch, maar wel indrukwekkend. Ze symboliseren de eeuwige menselijke neiging om macht, technologie en intimidatie te combineren in één metalen monster.
