Top 10 Grootste Kernrampen in de geschiedenis

Onze moderne maatschappij maakt veel gebruik van nucleaire toepassingen. Naast militaire doeleinden en kernenergie, past ook de medische wereld radioactieve bestraling toe. Het gebruik van radioactiviteit brengt echter enorme risico’s met zich mee. Sommige nucleaire rampen hebben blijvende gevolgen voor toekomstige generaties. Hieronder bespreken we de tien grootste rampen met radioactieve applicaties die in de geschiedenis plaatsvonden.

10. Het incident met een radioactieve bron in Goiânia

Goiânia is een stad in Centraal-Brazilië. Na de sluiting van het lokale ziekenhuis in 1985, demonteerden twee mannen de radiotherapie-installatie op zoek naar kostbare materialen. Zonder dit te beseffen verwijderden ze een hoogradioactieve capsule met cesiumchloride. De mannen braken de capsule open, zodat het radioactieve poeder vrijkwam en een blauw licht uitstraalde. Ze verkochten de open capsule aan een schroothandelaar, die samen met zijn familieleden en vrienden in contact kwam met het cesiumchloride. In de daaropvolgende weken stierven vier mensen aan stralingsziekte. In totaal stonden 245 mensen bloot aan de straling. De autoriteiten spoorden de bron op en lieten de besmette locaties reinigen. Toch zou er nog steeds 13% van het radioactieve materiaal aanwezig zijn, verspreid over verschillende plaatsen in Goiânia.

9. Het Tokaimura-incident

In het Japanse Tokaimura vond in 1999 een ernstig nucleair incident plaats, dat het leven kostte aan twee arbeiders. In de nucleaire fabriek van Tokaimura werd uranium verrijkt. Ten gevolge van een menselijke fout ontstond een gevaarlijke kettingreactie. Gedurende meer dan twintig uur zond het reactorvat hoogradioactieve straling uit. Bewoners van de omgeving werden tijdelijk geëvacueerd. Na een gerechtelijk onderzoek werd de vergunning van de nucleaire fabriek ingetrokken.

8. Het incident met het Sodium Reactor Experiment

Het ‘Sodium Reactor Experiment’ was een pioniersproject, bedoeld om ervaring op te doen met nucleaire elektriciteitscentrales. Deze experimentele kerncentrale werd gebouwd in 1957, in de staat Californië. Als koelmiddel voor de reactor koos men vloeibaar natrium. In 1959 deed er zich een ernstig incident voor, dat leidde tot een gedeeltelijke kernsmelting. De oorzaak was een verstopping in de koelkanalen, waardoor 13 van de 43 brandstofelementen oververhit geraakten. Het incident zorgde voor een verhoogde radioactiviteit in het reactorgebouw en het ontsnappen van radioactieve stoffen in de omgeving.

7. Het incident met de Enrico Fermi-1 reactor

De Enrico Fermi-kerncentrale bevond zich in Monroe, in de staat Michigan (Verenigde Staten). Reactor Fermi-1 was de eerste zogenaamde kweekreactor, die naast warmte ook nieuw splijtbaar radioactief materiaal opleverde. In 1966 vond er een incident plaats. Ten gevolge van een mechanisch defect werd de reactor onvoldoende gekoeld, waardoor twee brandstofelementen oververhit geraakten en gedeeltelijk smolten. In 1970 werd de reactor opnieuw opgestart, maar in 1972 definitief buiten gebruik gesteld. Bij dit incident kwam er gelukkig geen radioactiviteit vrij in de omgeving.

6. De ramp nabij Kysjtym

Kysjtym is een Russische stad in het Oeralgebergte. In 1945 werd in de buurt van Kysjtym het nucleaire complex Majak gebouwd. In 1957 ontplofte hier een opslagtank van nucleair afval. Dit werd door de Russen angstvallig geheimgehouden, tot een verbannen Russische wetenschapper in 1976 openlijk over de ramp sprak. Naar schatting stierven 200 mensen aan de gevolgen van stralingsziekte. Een gebied van 1000 vierkante kilometer geraakte zwaar radioactief besmet. Tot op heden mag men dit gebied niet betreden zonder speciale toestemming.

5. Het incident met de SL-1 reactor

De SL-1 was een experimentele kernreactor in een nucleair testcomplex ten westen van de stad Idaho Falls (Verenigde Staten). In 1961 vond hier een enorme stoomexplosie plaats. De oorzaak van de ramp was een zuiver menselijke fout: een medewerker had een centrale controlestaaf te ver verwijderd uit het reactorvat. Drie arbeiders vonden de dood. Een van de doden werd door een wegslingerend voorwerp letterlijk aan het plafond van het reactorgebouw genageld. Radioactieve stoffen kwamen vrij in de omgeving. Omdat het nucleaire complex in de dunbevolkte woestijn van Idaho lag, vormde dit echter geen onmiddellijk gevaar. Na het incident werd het complex gesloopt en de omgeving gereinigd.

4. De brand in de Windscale-centrale

In Windscale aan de noordwestelijke kust van het Verenigd Koninkrijk, vond in 1957 de grootste nucleaire ramp in de Engelse geschiedenis plaats. In een kernreactor vloog een uraniumstaaf in brand als gevolg van een te hoge temperatuur. Al snel stond een aanzienlijk deel van de reactor in brand. De vrijgekomen radioactieve wolk verspreidde zich over een groot gedeelte van het Verenigd Koninkrijk en de rest van Europa. Na twee dagen slaagde men erin om de brand in de reactor te doven. De reactortank werd na de ramp hermetisch afgesloten en bevat nog steeds 15 ton hoogradioactief uranium.

3. De ramp in de kerncentrale Three Mile Island

Three Mile Island was een kerncentrale in Harrisburg, Pennsylvania (Verenigde Staten). Op 28 maart 1979 speelde zich hier de grootste kernramp op Amerikaans grondgebied af. Wegens een veiligheidsklep die niet meer sloot stroomde een groot gedeelte van het koelwater weg. De reactor werd onvoldoende gekoeld, wat de reactorkern ernstig beschadigde. Een grote hoeveelheid radioactieve gassen kwam vrij in de omgeving. Pas in 1993 was de reiniging van de site voltooid.

2. Aardbeving en tsunami in Fukushima

Ten gevolge van een aardbeving en een tsunami op 11 maart 2011 viel de kerncentrale van Fukushima automatisch stil. Het koelsysteem bleef werken op batterijen, die echter snel uitgeput geraakten. Het uitvallen van de koeling veroorzaakte een kernsmelting, waardoor radioactiviteit in de omgeving vrijkwam. De omwonenden werden geëvacueerd. Tot op heden blijft een groot gedeelte van het gebied rond de centrale afgesloten.

1. De kernramp van Tsjernobyl

De grootste kernramp uit de geschiedenis speelde zich af in de Oekraïense stad Tsjernobyl. Op 26 april 1986 ontplofte reactor 4 van de kerncentrale ten gevolge van een verkeerd uitgevoerde test. De ontploffing was zo hevig dat het dak van het reactorgebouw vloog. Een radioactieve wolk verspreidde zich snel over een groot deel van Europa. De explosie had 31 doden tot gevolg. Men schat echter dat in de jaren nadien nog duizenden mensen stierven aan kanker, veroorzaakt door de vrijgekomen radioactiviteit. Het gebied rond de centrale blijft nog vele jaren verboden terrein.