Een pontificaat is de ambtsperiode van een paus. De huidige paus, Franciscus, is de 266e paus. In tegenstelling tot de meeste pausen, die uit Italië kwamen, komt hij uit Argentinië. Zijn pontificaat duurt nu al bijna 9 jaar, veel langer dan de pontificaten in deze lijst van kortste ambtsperiode van de paus.

10. Benedictus V en Johannes Paulus I (33 dagen)

Benedictus

Michail Jungierek/wikipedia/CC BY-SA 3.0

Op plaats 10 staan twee pausen met een pontificaat van 33 dagen. Benedictus V werd in Rome geboren en was paus van 22 mei 964 tot en met 23 juni 964. Samen met paus Leo VIII streed hij om de pauselijke macht. Uiteindelijk volgde Benedictus V zijn voorganger Johannes XII als paus op en begon zijn pontificaat. Lang heeft hij echter niet van zijn pauselijke titel kunnen genieten, want keizer Otto I de Grote keurde zijn aanstelling als paus niet goed. Na 33 dagen werd Benedictus V vervangen door zijn grote concurrent Leo VIII. Vanaf dat moment werd Benedictus V door sommigen als tegenpaus gezien. Een tegenpaus houdt in dat een persoon niet de ‘echte’ paus is, maar door een groep van mensen wel als echte paus wordt gezien. Een groep van mensen zag Benedictus V dus nog als echte paus en erkende Leo VIII niet als paus. Benedictus V werd naar Duitsland gebracht en stierf op 4 juli 965. Eerst werd hij in de kathedraal van Hamburg begraven, maar in 988 werden zijn resten naar Rome verplaatst.

Johannes Paulus I

Portrait de Albino Luciani, pape Jean Paul Ier (Jean-Paul) (en latin Johannes Paulus I, en italien Giovanni Paolo I : 1912-1978) en 1978 !AUFNAHMEDATUM GESCH?TZT! PUBLICATIONxINxGERxSUIxAUTxHUNxONLY FARA06282 (Portrait de Albino Luciani, pape Jean Pa

Paus Johannes Paulus I, geboren op 17 oktober 1912 als Albino Luciani, was paus van 26 augustus 1978 tot 28 september 1978 (zijn dood). Johannes Paulus I was de opvolger van Paulus VI en werd al snel bekend als De lachende paus. Paus Johannes Paulus I was de eerste paus met een dubbele naam en tot de dag van vandaag de enige paus die het achtervoegsel I (de eerste) aan zijn naam toevoegde. Albino Luciani werd in 1912 geboren en bij zijn geboorte bestond grote bezorgdheid over zijn gezondheid. Albino zou zijn hele leven een zwakke gezondheid kennen en daarnaast periodes van zware pijnen. Albino groeide op in een dorp in de Dolomieten in een tijd van armoede. De leefomstandigheden waren dus slecht, vooral vanwege de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog. Desondanks hadden de latere paus en zijn broers en zussen een gelukkige jeugd gekend. Albino Luciani was, in tegenstelling tot veel andere pausen, in zijn jeugd geïnteresseerd in niet-kerkelijke literatuur en zelfs literatuur van wetenschappers als Darwin. Albino plaatste zelfs vraagtekens bij de authenticiteit van grote delen van het Oude Testament, wat hem op kritiek kwam te staan. Aan de andere kant had hij wel een ruime aandacht voor godsdienstonderwijs en het opvoeden tot geloof.
Zijn korte pontificaat duurde maar 33 dagen en in de nacht van 28 op 29 september 1978 werd hij om kwart voor vijf dood aangetroffen. Volgens de dokter was de oorzaak een acuut hartinfarct, maar na zijn dood waren er verschillende speculaties rondom het overlijden. David Yallop probeerde aan te tonen dat er sprake was van verdachte omstandigheden (zoals vergiftiging). Johannes Paulus I was een voorstander van anticonceptie en dat ging in tegen de heersende opvatting binnen het Vaticaan en daardoor zou hij omgebracht zijn. Daarnaast gaf Yallop aan dat Johannes Paulus I tegen de malversaties binnen het bankwezen van het Vaticaan was. Verschillende personen en zelfs de Italiaanse maffia waren daarmee niet tevreden en dat zou tot de dood van Johannes Paulus I geleid kunnen hebben. Diego Lorenzi gaf echter aan dat er geen sprake kon zijn van moord. Het is namelijk niet mogelijk om de paus in zijn slaapkamer te benaderen, want deze wordt dag en nacht bewaakt.

9. Leo XI en Pius III (27 dagen)

Leo XI

Paus Leo XI werd geboren als Alessandro Ottaviano de ‘ Medici op 2 juni 1535 te Florence. Hij was de 232e paus en zijn pontificaat duurde slechts 27 dagen. Zijn vader was onderdeel van een minder dominante tak van de in Florence machtige De Medici-familie. Zijn moeder was ook onderdeel van De Medici-familie. Hij groeide op in Florence, woonde daarna 15 jaar in Rome en ging vervolgens rond 1600 naar Frankrijk. Zijn leven eindigde in 1605 in Rome tijdens zijn pontificaat.

Pius III

Paus Pius III, werd (net als zoveel pausen) geboren in Italië op 29 mei 1439 te Siena. Hij was slechts 27 dagen paus van 22 september tot en met zijn dood op 18 oktober 1503. Voordat hij tot paus benoemd werd, was hij aartsbisschop van Siena van 1460 tot en met 1503. Hij was tevens een neef van de eerdere paus Pius II. Pius III was hervormingsgezind en dat viel niet bij iedereen in goede aarde. Hij overleed op 18 oktober aan een beenzweer, al wordt door sommigen beweerd dat hij is overleden door vergiftiging. Hoe dan ook, zijn korte pontificaat van 27 dagen levert een plek op in deze lijst.

8. Damasus II (24 dagen)

Damasus II

Paus Damasus II, geboren als Poppo van Brixen werd geboren nabij Ering in Duitsland. Zijn geboortedatum is onbekend, maar hij overleed in Italië op 9 augustus 1048. Damasus werd in 1047 verkozen tot paus, maar pas op 17 juli 1048 werd hij daadwerkelijk paus. Voordat hij paus werd, was hij bisschop van Brixen. Damasus werd voorgedragen door keizer Hendrik III, maar net als vele pausen in dit lijstje was er een strijd om de pauselijke stoel. Damasus verdreef de zittende paus Benedictus IX. De strijd duurde voort, want na 24 dagen was het pontificaat van Damasus II alweer voorbij toen hij overleed. De paus zou zijn gestorven aan malaria, maar volgens anderen werd hij vergiftigd door zijn rivaal Benedictus IX.

7. Marcellus II (22 dagen)

Marcellus II

Paus Marcellus II werd geboren als Marcello Cervini in Montepulciano in Italië op 6 mei 1501. Op 9 april 1555 werd hij gekozen tot paus, maar zijn pontificaat duurde slechts 22 dagen. Op 1 mei 1555 overleed hij in Rome aan de gevolgen van waarschijnlijk een nierkwaal. Hij is tot de dag van vandaag de laatste paus die zijn doopnaam aanhield als pausnaam. Marcellus stuurde eerst aan de universiteit van Siena architectuur, astronomie en wiskunde. Hij was daarna bisschop van Nicastro en in 1539 werd hij kardinaal. Na zijn opleiding was Marcellus bibliothecaris van de Vaticaanse bibliotheek. Ter ere van Marcellus II is de Missa Papae Marcelli gecomponeerd.

6. Sisinnius (21 dagen)

sisinnius

Wanneer paus Sisinnius werd geboren weten we niet. Wat we wel weten is dat hij is geboren in Syrië als zoon van een zekere Johannes. Hij was maar 21 dagen paus, namelijk van 15 januari 708 tot en met 4 februari 708. Zijn tijd als paus was van weinig betekenis. Hij heeft wel een nieuwe bisschop van Corsica gewijd. Daarnaast gaf hij de opdracht om de muren van Rome te laten herstellen, zodat de stad Rome klaar was voor de belegering door de Longobarden en de Saracenen. Sisinnius overleed in Rome op 4 februari 708 en werd begraven in de Sint-Pietersbasiliek. Hij is, in tegenstelling tot veel andere pausen, niet zalig of heilig verklaard.

5. Theodorus II (20 dagen)

Theodorus II

Giovanni Battista de’Cavalieri/wikipedia

Paus Theodorus II werd in 840 in Constantinopel (de hoofdstad van het Oost-Romeinse rijk) geboren als zoon van patriarch Photius I. Hij werd paus in december 897 en was slechts 20 dagen paus. Hij was de 115e paus, maar vanwege zijn korte pontificaat is er weinig bekend over deze paus. Wel is bekend dat hij paus Formosus rehabiliteerde door zijn daden en wijdingen te erkennen. In deze tijd was er sprake van een machtsstrijd om de pauselijke stoel en volgden pausen elkaar (al dan niet door moorden en afzettingen) in rap tempo op. Hetzelfde overkwam Formosus die in een strijd was verwikkeld met paus Johannes VIII. Een jaar naar zijn dood werd op bevel van Paus Stefanus VI het lichaam van Formosus opgegraven om te worden berecht tijdens een schijnproces (een zogenaamde kadaversynode). Formosus officiële daden werden tijdens deze kadaversynode ongeldig verklaard. De drie vingers van zijn rechterhand waarmee hij wijdingen had verricht werden afgehakt en zijn lichaam werd begraven. Vervolgens werd het lichaam weer opgegraven en in de rivier de Tiber gegooid. Theodorus II rehabiliteerde Formosus dus, groef het lichaam later opnieuw op en liet het in de Sint-Pieterskerk bijzetten. Hoe Theodorus is overleden is onbekend.

4. Celestinus IV (17 dagen)

Celestinus IV

Paus Celestinus IV werd geboren als Goffredo Castiglione in Milaan. Zijn geboortedatum is onbekend, maar hij overleed op 10 november 1241 in Rome. Hij was de eerste paus die in een conclaaf (dus in een overleg met kardinalen) werd gekozen. Zijn naam luidt in het Latijn Coelestinus of Caelestinus. Ook over zijn pontificaat is weinig bekend. Wel deed hij senator Matteo Rosso Orsini wegens wangedrag in de ban. Deze senator had tien kardinalen opgesloten en gedwongen een nieuwe paus te kiezen. Een van de kardinalen overleed hierbij en de anderen werden ziek. De opvolger van Celestinus IV was Innocentius IV.

3. Bonifatius VI (16 dagen)

Bonifatius VI

Ook van paus Bonifatius VI is zijn geboortedatum niet bekend, maar hij werd geboren in Rome. Hij werd paus na het overlijden van de eerdergenoemde paus Formosus. Hij werd als geestelijke tweemaal uit het ambt gezet. Als onderdeken en als priester vanwege immoreel gedrag. Er zijn meerdere verklaringen waarom zijn pontificaat slechts 15 of 16 dagen duurde. De eerste verklaring is dat hij zou zijn overleden aan jicht. De tweede verklaring is dat hij zou zijn afgezet op aandrang van de aanhangers van de partij van Spoleto en Guido van Spoleto. De derde verklaring is dat hij door zijn opvolger, de eerdergenoemde omstreden paus Stefanus VI, zou zijn omgebracht. Deze paus Stefanus VI was bekend van de kadaversynode tegen paus Formosus en het gooien van diens lichaam in de Tiber. In deze tijd was het dus erg onrustig binnen Rome/ het Vaticaan. Bonifiatius VI overleed in 896 in Rome. De benoeming van Bonifatius VI werd in 898 ongeldig verklaard door paus Johannes IX tijdens een door hem belegde synode in Rome.

2. Urbanus VII (13 dagen)

Urbanus VII

Paus Urbanus VII werd geboren als Giambattista Catagna in Rome op 4 augustus 1521. Urbanus VII was slechts 13 dagen paus en daarmee is zijn pontificaat de kortste in de geschiedenis. In 1553 was hij aartsbisschop van Rossano en in 1583 werd hij kardinaal. Hij volgde op 14 september Sixtus V als paus op. Binnen 13 dagen na zijn verkiezing stierf Urbanus VII aan de gevolgen van malaria. Ondanks zijn korte pontificaat heeft Urbanus VII nog wel wat kunnen klaarspelen. Hij is namelijk degene die ’s werelds eerste bekende rookverbod in publieke ruimten op zijn naam heeft staan. Hij dreigde iedereen te excommuniceren (uit de kerk te verbannen) die hetzij in de zuilengalerij, hetzij in de kerk, tabak gebruikte. Urbanus VII stierf op 27 september 1590 in Rome en werd opgevolgd door Gregorius XIV.

1. Stefanus II (0 dagen, stierf tussen zijn verkiezing en zijn inauguratie)

Stefanus II

Giovanni Battista Cavalieri Pontificum Romanorum effigies Roma: Domenico Basa : Francesco Zanetti 1580

Stefanus II werd geboren in Rome in het jaar 714 of 715. Hij werd op 23 maart 752 tot paus verkozen en zijn pontificaat zou beginnen op 25 maart van dat jaar. Hij overleed echter op 25 maart of 26 maart, waardoor hij nooit aan zijn taak kon beginnen en dus nooit paus is geweest. Officieel is Urbanus VII daarmee de paus met het kortste pontificaat, maar naar onze mening hoort Stefanus II, vanwege zijn bijzondere verhaal, ook in dit rijtje thuis. Tot 1961 werd Stefanus II altijd nog als paus geteld, maar sinds dat jaar werd hij geschrapt uit de officiële lijst, omdat hij nooit paus is geweest. Het gevolg hiervan is dat de nummering van de opvolgers met dezelfde naam moet worden aangepast. Om verwarring te vermijden worden ze steeds vermeld met het oude nummer tussen haakjes. Zo wordt zijn opvolger Stefanus III aangeduid als paus Stefanus II (III). Stefanus II is tot de dag van vandaag de enige paus die stierf tussen zijn verkiezing en zijn inauguratie.

Dit artikel is geschreven door Ties Grotenhuis, student Rechten.