Top 10 Meest verwoestende tsunami’s

Tsunami’s kwamen in de loop van de geschiedenis veelvuldig voor. De meest bekende en meest verwoestende tsunami in de recente tijd is ongetwijfeld deze van 26 december 2004, die de kustlijn van de landen rond de Golf van Bengalen overspoelde. Nog recenter is de tsunami van 11 maart 2011. Deze trof de noordoostkust van Japan en veroorzaakte een nucleaire ramp in de kerncentrale van Fukushima.

Het woord ‘tsunami’ is overigens afgeleid van het Japanse ‘tsu’ (haven) en ‘nami’ (golf). ‘Tsunami’ betekent dus letterlijk een ‘havengolf’. Een tsunami bestaat inderdaad uit enorm hoge golven die vanuit de zee de kust van het aangrenzende land onder water zetten.

De meeste tsunami’s worden veroorzaakt door een onderzeese aardbeving, maar ook plotse landverschuivingen, meteorietinslagen of vulkaanuitbarstingen kunnen tsunami’s teweegbrengen. Hieronder een lijstje van de 10 meest verwoestende tsunami’s uit de menselijke geschiedenis.

10. Isebaai (Japan), 18 januari 1586

Japan is een land dat in de loop van de geschiedenis zeer frequent het slachtoffer werd van tsunami’s. Op 18 januari 1586 werd de Isebaai in Midden-Japan getroffen. Volgens ooggetuigenverslagen overspoelde een zes meter hoge golf de kust van de baai.

Wetenschappers berekenden dat een onderzeese aardbeving met een kracht van 8,2 op de schaal van Richter de tsunami veroorzaakte. In de stad Nagahama, die noordelijker aan het Biwameer ligt, brak een enorme brand uit die bijna half de stad in as legde. De tsunami in de Isebaai kostte het leven aan zo’n 8.000 mensen.

9. Riukiu-eilanden (Japan), 24 april 1771

De Riukiu-eilanden vormen een keten van kleine Japanse eilandjes ten zuidwesten van de Japanse hoofdeilanden. De tsunami van 24 april 1771 sloeg genadeloos toe op deze eilandenketen. De verwoesting was het grootst op de eilandjes Ishigaki en Miyako. De golven die Ishigaki troffen, waren waarschijnlijk zo’n elf tot vijftien meter hoog. Een onderzeese aardbeving met een kracht van ca. 7,4 lag aan de basis van deze tsunami, die 12.000 doden op zijn geweten heeft.

8. Noord-Chili, 13 augustus 1868

Arica_Peru_1868

The ilustrated London News/publiek domein

Nabij de kuststad Arica in het noorden van Chili traden op 13 augustus 1868 een tweetal onderzeese aardbevingen op die volgens berekeningen een waarde van 8,5 scoorden op de schaal van Richter. Deze aardbevingen veroorzaakten een krachtige tsunami die merkbaar was op de kusten van vele landen rond de Stille Oceaan. Zelfs in het Australische Sydney werd de invloed van de tsunami door getijmeters gemeten. De golven bereikten op sommige plaatsen een hoogte van 21 meter. De combinatie van aardbevingen en een tsunami had ongeveer 25000 doden tot gevolg. De schade die werd toegebracht aan steden en dorpen aan de kustlijn van Chili en Peru liep op tot meer dan 250 miljoen euro omgerekend naar hedendaagse valuta.

7. Sanriku (Japan), 15 juni 1896

Sanriku tsunami

De tsunami van 15 juni 1896 ontstond door een onderzeese aardbeving met een kracht van 7,6 nabij de oostelijke kustlijn van de regio Sanriku in het noordoosten van het Japanse hoofdeiland Honshu. In de zuidelijke Japanse stad Shiraham merkten ooggetuigen golven op met een hoogte van meer dan 38 meter. Op Japans grondgebied werden zo’n 11000 huizen verwoest en vielen er ca. 22.000 slachtoffers. De tsunami veroorzaakte niet alleen in Japan slachtoffers. Ook de oostelijke kust van het veel verder gelegen China werd getroffen, met een grote schade aan de gewassen en een dodentol van 4000 mensen.

6. Zuid-Japan, 28 oktober 1707

Op 28 oktober 1707 waren de kusten van de grote Japanse eilanden Kyushu, Shikoku en Honshu het slachtoffer van een tsunami die gepaard ging met golven tot 25 meter hoogte. Een onderzeese aardbeving van 8,4 op de schaal van Richter had deze tsunami tot gevolg. Tussen 15 uur en 16 uur op 28 oktober telde men een dozijn verwoestende golven, die op sommige plaatsen vele kilometers het land overspoelden. Zo’n 30000 huizen werden met de grond gelijkgemaakt en ongeveer evenveel mensen verloren het leven.

5. Enshunada-Zee (Japan), 20 september 1498

De oudste tsunami in ons lijstje stamt uit het jaar 1498. Een onderzeese aardbeving met een kracht van minstens 8,3 in de Enshunada-Zee werd op 20 september 1498 gevolgd door een tsunami die de kusten van Midden-Japan trof. De tsunami had zo’n kracht dat een landengte, die voorheen het Hamanameer scheidde van de open zee, werd doorbroken. Volgens historische bronnen verloren ca. 31.000 mensen het leven.

4. Krakatau (Indonesië), 27 augustus 1883

krakatau

De gigantische vulkaanuitbarsting op het Indonesische eiland Krakatau in 1883 ging de geschiedenis in als een van de grootste vulkaanuitbarstingen die ooit door mensen werd waargenomen.

Tijdens de uitbarsting stortte een groot deel van de vulkaan in zee. De tsunami die daarop volgde, bracht een reeks golven voort met een hoogte die opliep tot 37 meter. De steden Anjer en Merak, in het westen van het Indonesische eiland Java, werden met de grond gelijkgemaakt. De invloed van de tsunami was merkbaar tot in de stad Bombay (nu Mumbai in India). In totaal kwamen ca. 40.000 mensen om het leven, waaronder 2.000 mensen die rechtstreeks het slachtoffer werden van de uitbarstende vulkaan.

3. Lissabon (Portugal), 1 november 1755

lissabon 1755 tsunami

Tsunami’s troffen in de loop van de geschiedenis ook de Europese kustlijn. Op 1 november 1755 beukten de golven van een tsunami in op de westkust van Portugal en de zuidkust van Spanje. De tsunami was het gevolg van een zware onderzeese aardbeving in de Atlantische Oceaan, op zo’n 200 kilometer van de Portugese kust. De aardbeving op zich veroorzaakte al grote schade in Lissabon en andere Portugese kuststeden. De tsunami die op de aardbeving volgde, bracht golven tot 30 meter hoogte voort. Zelfs op het eiland Barbados, meer dan 5.600 kilometer ten westen van Lissabon, merkte men golven op die anderhalve meter hoger waren dan normaal. Het totaal aantal slachtoffers in Portugal, Spanje en Marokko liep op tot 60.000.

2. Noordoost-Japan, 11 maart 2011

fukushima

De meesten onder ons herinneren zich de tsunami die de oostkust van Japan overspoelde op 11 maart 2011. Deze tsunami was het gevolg van een zeer krachtige onderzeese aardbeving voor de oostkust van Japan. De aardbeving bereikte een waarde van negen op de schaal van Richter, waarmee ze behoort tot de vijf krachtigste aardbevingen die ooit werden gemeten. De golven van de tsunami die erop volgde, waren zo’n tien tot vijftien meter hoog. De Japanse overheid evacueerde ca. 452000 mensen uit de getroffen gebieden, waarvan velen tot op de dag van vandaag nog niet naar hun oorspronkelijke woonplaats zijn teruggekeerd. Meer dan 18.000 mensen verloren het leven.

kernreactor ramp

Digital Globe/wikipedia/CC BY-SA 3.0

De tsunami veroorzaakte niet alleen een enorme verwoesting, maar ook een nucleaire ramp in de kerncentrale Fukushima I. Door de aardbeving en de tsunami werden de reactoren van de kerncentrale automatisch stilgelegd. Omdat de elektriciteit uitviel en de noodstroomgeneratoren beschadigd raakten door de tsunami, konden de reactoren niet meer gekoeld worden. Dit had een reeks explosies tot gevolg, waarbij heel de omgeving van de centrale radioactief besmet raakte. De Japanse overheid is nog steeds bezig met het afgraven van de bodem in de omgeving van de centrale, zodat de omgeving van de kerncentrale terug bewoonbaar wordt.

1. Sumatra (Indonesië), 26 december 2004

sumatra tsunami

Tweede Kerstdag van het jaar 2004 zal voor altijd verbonden blijven met de verschrikkelijke tsunami die de kusten rond de Golf van Bengalen teisterde. Niet minder dan 230.000 mensen kwamen om bij deze natuurramp. De tsunami was het gevolg van een zeer krachtige onderzeese aardbeving op 160 kilometer voor de kust van het Indonesische eiland Sumatra. Deze aardbeving had een kracht van 9,1 op de schaal van Richter. De daaropvolgende tsunami verspreidde zich met een snelheid van 900 kilometer per uur over de Indische Oceaan.

sumatra tsunami 2

De kustlijn van Indonesië, Thailand, Myanmar, Bangladesh, India en Sri Lanka werd zwaar getroffen. Op sommige plaatsen bereikten de golven een hoogte van 50 meter en drong de tsunami tot vijf kilometer ver het land in. Meer dan duizend getijmeters verspreid over landen aan de Indische Oceaan en de Stille Oceaan registreerden de invloed van de tsunami. Deze tsunami wordt beschouwd als de dodelijkste in de menselijke geschiedenis en is een van de ergste natuurrampen van de voorbije eeuwen.

Meer lijstjes over rampen