Top 10 Rembrandt van Rijn Schilderijen

Rembrandt – officieel Rembrandt Harmenszoon van Rijn – wordt gerekend tot één van de belangrijkste Nederlandse schilders. Deze meester heeft in totaal ongeveer 300 schilderijen, 300 etsen en 2.000 tekeningen vervaardigd. Zijn stijl laat zich het beste omschrijven als barok.


10. Titus in een habijt

Titus in een habijt

Opvallend aan de werken van Rembrandt is dat je hierop vaak een familielid of huisgenoot van de schilder terugziet. Zijn zoon Titus heeft regelmatig model gestaan. Zo ook voor ‘Titus in een habijt’. Dit olieverfschilderij – geschilderd in 1660 – is opgebouwd uit kleine, geschetste strepen. Je kunt het bewonderen in het Rijksmuseum in Amsterdam. Van Titus is bekend dat hij samen met zijn stiefmoeder Hendrickje Stoffels de zaken van zijn vader – na diens faillissement – heeft overgenomen. Zijn kunsthandel was gespecialiseerd in het werk van Rembrandt. In 1668 overleed Titus van Rijn aan de gevolgen van pest. Hij is begraven in de Westerkerk in Amsterdam. Een jaar later kwamen ook zijn vader, schoonmoeder en vrouw te overlijden.

9. Bathseba met de brief van koning David

Bathseba met de brief van koning David

In 1654 legde Rembrandt van Rijn de laatste hand aan ‘Bathseba met de brief van koning David’. Ooit was dit werk in handen van dokter Louis La Caze. Hij liet het weer na aan het Louvre in Parijs. Anders dan tot dan toe gebruikelijk was bij het afbeelden van een Bijbels thema, creëerde Rembrandt een heel intieme sfeer. Door het hoofd van Bathseba wat omlaag te richten, deed hij het overkomen alsof ze diep in gedachten was. Het is duidelijk dat de vrouw voor een keuze is gesteld. In de brief – die ze vastheeft – wordt Bathseba door koning David gedwongen om voor hem te kiezen. Door haar man met de fronttroepen naar een oorlog te sturen heeft David de keuze voor haar gemaakt.


8. De terugkeer van de verloren zoon

De terugkeer van de verloren zoon

Kenmerkend aan vele werken van Rembrandt is de donkere kleurstelling. Ook bij het maken van ‘De terugkeer van de verloren zoon’ heeft de meester zich vooral bediend van donkere kleuren. Op dit doek is de parabel van verloren zoon – uit het Nieuwe Testament- afgebeeld. Tot het gezelschap toeschouwers behoort ook de broer van de verloren zoon. Heb je de handen van de vader goed bekeken? Opvallend is dat Rembrandt twee verschillende handen heeft geschilderd. De ene hand stelt een krachtige vaderhand voor. De andere hand – waarvan een meer liefdevol gebaar uitgaat – is die van een vrouw. Wetenswaardig is dat Rembrandt dit schilderij in 1668 heeft gemaakt.

7. Christus in de storm op het meer van Galilea

Christus in de storm op het meer van Galilea

De reden, waarom ‘Christus in de storm op het meer van Galilea’ in dit lijstje is opgenomen, is dat het hier gaat om het enige zeegezicht van de meester. Dit doek verbeeldt het wonder van Jezus, die de hevige golven van het meer van Galilea bedwingt. Dit verhaal maakt onderdeel uit van het Evangelie volgens Marcus van het Nieuwe Testament. In 1633 – Rembrandt was toen 26 jaar oud – schilderde hij ‘Christus in de storm op het meer van Galilea’. Jarenlang hing dit werk in het Isabella Stewart Gardner Museum. Echter, op 18 maart 1990 vond hier een grote kunstroof plaats. Tot de buit van de dieven behoorde ook dit bijzondere schilderij van Rembrandt van Rijn. Anno 2014 is het doek nog altijd spoorloos.


6. De Staalmeesters

De Staalmeesters

‘De Staalmeesters’ maakt duidelijk hoe de staalmeesters ooit de kwaliteit – waaronder de kleur – van de verschillende partijen laken controleerden. Hierbij gebruikten ze stalen, oftewel proeflappen. Dit verklaart meteen de naam van deze keurmeesters. Overigens ging het hier om een erefunctie, waar geen verdiensten tegenover stonden. Een staalmeester werd voor de termijn van één jaar aangesteld. Hoogstwaarschijnlijk heeft Rembrandt dit schilderij gemaakt in opdracht van het Staalhof in Amsterdam. Op deze locatie kwamen de staalmeesters bijeen om de doeken te beoordelen. Overigens bracht een röntgenfoto aan het licht dat Rembrandt nogal geschoven heeft met de compositie. Als voorstudie voor dit werk zijn drie tekeningen gevonden. Hieruit maakte men op dat de meester zich toentertijd wilde bekwamen in houding en compositie.

5. De schilder in zijn atelier

De schilder in zijn atelier

In 1629 schilderde Rembrandt van Rijn ‘De schilder in zijn atelier’. Van dit werk spat de barok af! Het is een gegeven dat Rembrandt deze stijl nastreef. Op het doek zie je een schilder, die afstand heeft genomen van zijn schildersezel. Zou hij het schilderij zo in het juiste licht bekijken? Naar de exacte beweegreden kunnen we alleen maar gissen. Thans vormt het Museum of Fine Arts in Boston het decor voor ‘De schilder in zijn atelier’.


4. Het Joodse bruidje

Het Joodse bruidje

Tegen het einde van zijn leven – om precies te zijn in 1667 – schilderde Van Rijn ‘Het Joodse bruidje’. Dit 121,5 bij 166,5 centimeter grote doek behoort tot de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam. Tot op de dag van vandaag is niet bekend wie op dit werk zijn afgebeeld. Mogelijk hebben Rembrandt’s zoon Titus en zijn vrouw model gestaan. Waarschijnlijker is het dat de schilder zich heeft laten inspireren door figuren uit het Oude Testament. Dan kun je denken aan Jakob en Rachel of Boas en Ruth. Ook zijn er deskundigen die menen dat Rembrandt in opdracht heeft gewerkt. Oftewel, de man en vrouw op het schilderij waren zijn opdrachtgevers. Hoewel het in die periode mode was om glad en effen te werk te gaan, bleef Rembrandt zijn unieke werkwijze trouw. Hij bediende zich van dik opgezette verf in reliëf.

3. Danaë

Danaë

In 1636 schilderde Rembrandt het 185 bij 203 centimeter grote olieverfdoek ‘Danaë’. Zoals de afmetingen doen vermoeden – en uit de compositie blijkt – gaat het hier om een levensgrote afbeelding van Danaë. Deze dame was een bekende uit de Griekse mythologie. Op het doek laat Rembrandt haar zien op het moment dat Zeus – in de vorm van goudstof – zich tot haar wendt. Volgens de verhalen heeft Rembrandt’s vrouw Saskia model gestaan voor dit werk. Later heeft de schilder het gezicht veranderd in dat van Geertje Dircx. ‘Danaë’ hangt in de Hermitage in Sint-Petersburg. Hier heeft men veel werk gehad aan het restaureren van het schilderij; ooit gooide een bezoeker zwavelzuur over het doek en vernielde het met een mes.

2. De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp

De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp

Ooit was Dr. Tulp verbonden aan het Amsterdamse chirugijnsgilde. Dit gezelschap stond een keer per jaar een openbare ontleding toe. De betreffende les vond plaats op 16 januari 1632. Op tafel ligt het lichaam van een crimineel, die eerder op de dag was opgehangen. Hoewel het voor de hand ligt dat de chirurgen rondom het lijk stonden, heeft Rembrandt gekozen voor een andere compositie. In 1828 voorkwam Koning Willem I een openbare verkoop van ‘De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp’; hij gaf dit meesterwerk een plek in zijn Koninklijk Kabinet van Schilderijen. Tenslotte is het aardig om te weten dat dit het eerste groepsportret was, dat Rembrandt schilderde. Nu kun je het bekijken in Het Mauritshuis in Den Haag.

1. De Nachtwacht

Nachtwacht

In de periode 1639 tot 1642 schilderde Rembrandt ‘De Nachtwacht’. Overigens gaf hij het werk een andere naam: ‘De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren’. Aangezien Rembrandt het doek behoorlijk donker heeft gemaakt – juist om met lichteffecten de aandacht op bepaalde aspecten te vestigen – en het vernis in de jaren erna nog veel donkerder kleurde, ging men er vanuit dat het tafereel zich ’s nachts afspeelde. Om deze reden werd het schilderij in de 18e eeuw ‘De Nachtwacht’ genoemd. In de jaren erna maakte een verhuizing naar het huidige Paleis op de Dam het noodzakelijk om aan alle zijden een strook af te snijden. Anno 2014 hangt dit meesterwerk in het Rijksmuseum.