De middeleeuwen, tijd van kastelen en ridders. Bloedige zwaardgevechten, stoere ridders en mooie jonkvrouwen, ze zien er op film altijd prachtig uit. Wat zijn de tien beste films over de riddertijd?
10. The Green Knight (2021)
The Green Knight is een moderne ridderfilm gebaseerd op een middeleeuwse Arthurlegende. Sir Gawain, de neef van Koning Arthur, accepteert een mysterieuze uitdaging van een bovennatuurlijke groene ridder. Een jaar later moet hij zijn belofte inlossen, wat leidt tot een gevaarlijke reis vol morele beproevingen.
In plaats van heldhaftige veldslagen draait deze film om eer, angst en twijfel. De riddertijd wordt getoond als een harde, mythische wereld waarin moed niet altijd wordt beloond en roem een prijs heeft.
9. The Last Duel (2021)
The Last Duel vertelt het waargebeurde verhaal van het laatste officieel erkende gerechtelijke duel in Frankrijk. Twee ridders beschuldigen elkaar nadat de vrouw van een van hen beweert te zijn verkracht.
Regisseur Ridley Scott vertelt het verhaal drie keer, telkens vanuit een ander perspectief. Zo ontstaat een indringend beeld van eer, macht en rechtspraak in de late middeleeuwen, waarin waarheid ondergeschikt lijkt aan status.
8. Henry V (1989)
Shakespeare schreef zijn toneelstukken over koningen toen de riddertijd al voorbij was. Acteur Kenneth Branagh maakte zijn regiedebuut met een verfilming van Henry V waarin hij zelf ook de titelrol speelt.
In handen van Branagh wordt het toneelstuk een rauwe ridderfilm die eindigt met de modderige Slag bij Agincourt. De beslissende rol van Engelse boogschutters wordt hier prachtig verbeeld.
7. The Messenger: The Story of Joan of Arc
https://www.youtube.com/watch?v=aCbMOQIs45s
Het historische verhaal van Jeanne d’Arc speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Frankrijk. Regisseur Luc Besson waagde zich in 1999 aan een ambitieuze verfilming waarin Mila Jovovich de hoofdrol speelt.
De jonge Jeanne reist af naar het Franse hof met een goddelijke boodschap voor de troonpretendent Karel VII. Deze is zo onder de indruk dat hij haar de leiding geeft over zijn leger. Onder haar aanvoering veroveren ze een aantal steden op de Engelsen. Jeanne wordt op handen gedragen, maar wil veel meer voor elkaar krijgen.
6. El Cid
El Cid is een echt epos uit de hoogtijdagen van Hollywood. De film vertelt een geromantiseerde versie van het leven van de legendarische Spaanse edelman Don Rodrigo Díaz de Vivar, beter bekend als El Cid.
Charlton Heston speelt de kloeke ridder die een beslissende rol speelt in de strijd tegen de Moorse overheersers. Ondanks zijn overwinningen komt hij vaak in conflict met het koningshuis. Sophia Loren speelt de vrouw van El Cid in deze ouderwetse spektakelfilm.
5. Braveheart
Mel Gibson is als regisseur dol op historisch geweld met veel bloed en afgehakte lichaamsdelen. Zijn Braveheart (1995) was een zeer succesvolle poging om middeleeuwse gevechten realistisch te verbeelden.
Nog nooit eerder was het wapengekletter van ridders zo bruut verfilmd. Gibson won er zowaar een Oscar mee, al schijnt de film vol historische fouten te zitten. Desondanks zette Braveheart een nieuwe standaard voor realisme in ridderfilms.
4. Flesh + Blood
Na het succes van de televisieserie Floris wilde Paul Verhoeven nog een film over de middeleeuwen maken. In 1985 lukte het hem om met een internationale productie Flesh + Blood te maken.
Net als in Floris speelt Rutger Hauer de hoofdrol, dit keer van Martin, de cynische baas van een bende huurlingen. Na de inname van een stad wordt de belofte gebroken dat ze een dag lang mogen plunderen. Geïrriteerd slaat de bende op de vlucht totdat ze een kasteel innemen. Wat ze niet weten is dat zich in het kasteel een pestlijder bevindt. Verhoeven was niet tevreden over de film maar de riddertijd is op verfrissende wijze compleet ontdaan van zijn romantische ideaal. Een idee wat pas later navolging kreeg.
3. Monty Python and the Holy Grail
https://www.youtube.com/watch?v=ZmInkxbvlCs
Nadat de absurde televisieserie Monty Python aan populariteit won, besloot de groep acteurs om in dezelfde stijl bioscoopfilms te maken.
Met Monty Python and the Holy Grail uit 1975 nemen ze ridderfilms op de hak door de legende van Koning Arthur op bizarre wijze na te vertellen. De film zit vol legendarische grappen zoals het gevecht tussen Arthur en de Zwarte Ridder die niet van opgeven weet, ook al worden al zijn ledematen afgehakt.
2. De Zevende Zegel
https://www.youtube.com/watch?v=f4yXBIigZbg
Deze invloedrijke film van de Zweedse regisseur Ingmar Bergman is aparte ridderfilm. Hier zul je geen duels of veroveringen van kastelen zien.
De ridder Antonius (Max von Sydow) is veel meer een filosoof. Nadat hij is teruggekeerd van de Kruistochten staat de Dood hem op te wachten. De ridder daagt de Dood uit voor een schaakpartij om zo zijn leven te rekken. Ondertussen trekt Antonius met zijn cynische schildknaap Jöns door een land waar de plaag ravage aanricht en religieus fanatisme aan een opmars bezig is.
1. De Zeven Samoerai
Bij ridderfilms denken we onwillekeurig aan verhalen die zich afspelen in de Europese middeleeuwen. Maar ook Japan kende een riddertijd die zelfs tot de 19de eeuw duurde.
Ridders heten in het Japans samoerai. Deze krijgers werden later populaire figuren in films. De beste film uit het genre is ongetwijfeld Shichinin no Samurai (1954) van Akira Kurosawa. Deze film met een speelduur van drie uur vertelt het verhaal van een boerendorp dat elk jaar wordt geplunderd door bandieten. Op een dag besluiten ze een groep samoerai om bescherming te vragen. Maar omdat ze over weinig geld beschikken zal de keuze op een aantal vreemde snuiters vallen. De ervaren Kambei besluit de dorpelingen te helpen en stelt een groep rōnin (samoerai zonder heer) samen. Na een moeizaam begin bereiden ze het dorp voor op de komende aanval. De legendarische veldslag in de regen wordt nog steeds gezien als een van de beste actiescènes aller tijden.

1 reactie
Seven Samurai is nog steeds een echt meesterwerk. Toshiro Mifune en Shimura zijn fantastisch. De muziek ook. De scene van de begrafenis van Heihachi is nog steeds één van mijn favorieten, met de eenzame vlag wapperend in de gierende wind, terwijl iedereen die toekijkt weer een beetje hoop krijgt.