Top 10 Beroemdste Schilderijen

Iedereen kent wel de Mona Lisa glimlach. Of de zonnebloemen van Van Gogh. De meesten kennen ook Rembrandts Nachtwacht, en de gekleurde vierkanten van Mondriaan (zeer duidelijk getiteld ‘compositie in rood, blauw en geel). Maar welke van deze schilderijen is nou het bekendst, over de hele wereld? Kennen wij alleen Rembrandt, van Gogh en Mondriaan omdat het toevallig Nederlandse kunstenaars waren? Waar baseren we zo’n rangschikking op? Sommige schilderijen waren namelijk totaal niet populair in de tijd dat ze geschilderd werden (bijvoorbeeld van Gogh) maar werden later pas herkend als de kunstwerken die het zijn! Andere werken (bijvoorbeeld de Nachtwacht) werden afgedaan als ‘niet volgens de bestelling’. Het succes van een schilderij ligt dus niet alleen bij het schilderij zelf, maar ook bij de omgeving, bij de natuur, cultuur opvattingen van de beschouwer zelf. Dat gezegd hebbende, zijn de tien schilderijen in deze lijst toch wel bijna universeel over de hele wereld geaccepteerd als ‘beroemd’.

Dat betekent overigens niet dat je deze werken mooi moet vinden! Kunst kan een hoop met je doen, en het schilderij hoeft niet altijd mooi te zijn om de kijker te kunnen raken. Wat nodig is, voor een kunstwerk om haar publiek te bereiken, is ‘iets’ dat zich niet laat omschrijven, maar toch wel degelijk aanwezig is in deze wereldberoemde schilderijen. Misschien kan je het na deze lijst gelezen te hebben onder woorden brengen?

10. Guernica door Pablo Picasso

Picasso Guernica

In 1937 maakte de Spanjaard Pablo Picasso voor de Spaanse republikeinse overheid een kunstwerk dat de pijn en het leed van oorlogen uitdrukte. Guernica, geschilderd in Parijs en geïnspireerd door de bombardementen op Guarnica in Spanje gedurende de Spaanse burgeroorlog, is het bekendste schilderij van Picasso, en je kunt het altijd komen bezichtigen in het museum Reina Sofia, in Madrid. Een waarschuwing vooraf, echter: het schilderij, ondanks de surrealistische stijl waarin het geschilderd is, brengt een hoop negatieve gevoelens mee. De angst en paniek tijdens oorlogen moest worden overgebracht? Picasso is daar zeker in geslaagd!

9. Zelf portret zonder baard door Vincent van Gogh

Vincent_Willem_van_Gogh_Zelfportret-zonder-baard-Nov

Vincent van Gogh komt maarliefst twee keer voor in deze lijst, en dit is zijn eerste. Overigens is het niet zijn eerste, noch zijn enige zelf-portret. Van Gogh deed meerdere zelf-portretten, maar deze is beroemd geworden omdat het de laatste is, en omdat hij geen baard draagt. Hij heeft het aan zijn moeder gegeven als verjaardagscadeau en het is tegenwoordig een van de duurste schilderijen ter wereld. In 1998 werd het aan een verzamelaar verkocht voor 71,5 miljoen dollar, en het maakt nu dus deel uit van een privé-collectie. We kunnen het schilderij derhalve niet in een museum bezichtigen, en moeten het doen met kopieën en foto’s.


8. De Nachtwacht, door Rembrandt van Rijn

nachtwacht

Rembrandt van Rijn, een van de bekendste schilders ter wereld uit de Gouden Eeuw van de Nederlandse Provinciën, schilderde dit stuk in opdracht voor de stadswacht, in 1642. De nachtwacht, geleidt door Willem van Ruytenburch en Frans Banning Cocq, trekken erop uit om de nacht gade te slaan. Het is een formidabel schilderij, bijna vier meter hoog en ruim vier meter breed en te bezichtigen in het Rijksmuseum te Amsterdam. Rembrandt ving er 1600 Guldens voor, maar tegenwoordig is het van onschatbare waarde.

7. Het meisje met de Parel, door Johannes Vermeer

meisje met de parel

Johannes Vermeer, ook een Gouden Eeuw schilder, rondde in 1665 dit schilderij af. Het wordt ook wel eens de Mona Lisa van het Noorden genoemd, en is absoluut een van de meest beroemde stukken van Vermeer. De parelen oorbel van het meisje werkt als focus waaromheen de rest van het schilderij zich ‘afspeelt’. Vermeer, echter, vertelde zijn publiek nooit wie hij gebruikte als modellen, en er gaan verschillende theorieën rond over de identiteit van het meisje met de parel. Het zou Maria, Vermeer’s dochter kunnen zijn… In het Mauritshuis in Den Haag kun je het schilderij bezichtigen en zelf oordelen.


6. De volharding der herinnering, door Salvador Dali

The_Persistence_of_Memory

De Spaanse schilder Salvador Dali schilderde in 1931 dit schilderij, dat op het Spaans ‘La persistencia de la memoria’ heet. Het is een surrealistisch werk dat een soort droomwereld verbeeldt, waarin de toeschouwer zich gaat afvragen over wat hun levensstijl nu eigenlijk betekent. Waarom zijn we zo gehaaid op tijd, bijvoorbeeld? De tijd, in Dali’s schilderij, lijkt er nogal slapjes bij te liggen.

Hoe het ook wordt geïnterpreteerd door kenners, Dali zelf heeft nooit een verklaring gegeven voor zijn werken. Een ander leuk weetje: sommigen denken dat Einstein in het bedenken van zijn relativiteitstheorie, deels geïnspireerd was door dit schilderij.

5. De Schreeuw, door Edvard Munch

de schreeuw

Edvard Munch schilderde vier schilderijen in 1893 en noemde deze ‘Skrik’ (Noors voor Schreeuw). Het is een zelfportret van de psychische toestand van Edvard Munch zelf, gebaseerd op een traumatische ervaring in zijn verleden. Hij had een pijnlijke relatie achter de rug met een getrouwde dame (niet getrouwd met hem, uiteraard), genaamd Millie Thaulow. In de loop van die relatie tekende Munch meerdere schilderijen, maar de Schreeuw, die hij maakte toen de relatie definitief voorbij was, is de meest bekende en ook wel de meest pakkende. Er zijn weinig mensen die niet de pure depressie, en afgrijzen over zich voelen komen als ze naar het doek staren.

In 1994 werden de schilderijen van de Schreeuw, samen met ander werk van Edvard, gestolen, maar na drie maanden werden de schilderijen teruggevonden, toen de dieven het probeerden te verkopen. Tien jaar later, in 2004, werd een van de schilderijen wéér gestolen, en de dieven kregen voor deze diefstal gevangenisstraffen tot 8 jaar, en een boete van 750 miljoen Noorse kronen (te veel om ooit te kunnen betalen)! Twee jaar later werd de Schreeuw weer teruggevonden en het is tegenwoordig te bezichtigen in de Nationale Galerij in Oslo.


4. Sterrennacht, door Vincent van Gogh

sterrennacht van gogh

Het tweede werk van Vincent van Gogh in deze lijst is de sterrennacht en is permanent te bezichtigen in het Moderne Kunst museum te New York. Het is volgens sommigen het allerbekendste schilderij van Van Gogh, en in ieder geval een van de bekendste schilderijen ter wereld. Het is geschilderd vanuit een herinnering die van Gogh had aan het uitzicht dat hij had toen hij in het ziekenhuis in Saint-Paul de Mausole lag. Soms wordt het schilderij gekoppeld aan van Gogh’s eigen woorden: “Waarom, vraag ik me af, zouden de stralende stippen in de lucht niet net zo makkelijk te bereiken zijn als de zwarte stippen op de kaart van Frankrijk? Net zoals we de trein naar Tarascon of Rouen nemen, gebruiken we de dood om naar de sterren te reizen.” Vlak na het schilderen van dit stuk zou van Gogh in een depressie verzeild raken.

3. De schepping van Adam, door Michelangelo Buonarroti

The_Creation_Of_Adam

Michelangelo Buonarroti was een van de meest bekende Renaissance schilders en de maker van het plafondschilderij in de Sixtijnse Kapel in Vaticaanstad. Tussen 1508 en 1512 schilderde hij (onder andere, want hij deed een hoop) de Schepping van Adam in de Sixtijnse Kapel. Het is een afbeelding van Genesis, uit de Bijbel, waarin verteld wordt hoe God de Mens schiep. Het stuk is te bezichtigen waar het gemaakt is, namelijk in de Sixtijnse Kapel. Naast dit stuk is die hele Kapel overigens een pracht aan kunst, en dus zeker een bezoekje waard!

2. Het laatste Avondmaal, door Leonardo da Vinci

laatste avondmaal

Leonardo da Vinci, een andere zeer bekende Renaissance schilder, is de auteur van een zeer indrukwekkend fresco dat te bezichtigen is op de muur van het Santa Maria delle Grazie klooster in Milaan. Het werd ergens tussen 1495 en 1498 afgerond, en het toont het laatste Avondmaal, waarin Jezus aan zijn twaalf apostelen openbaart dat het einde in zicht is. Het is een van de allerbekendste schilderijen ter wereld, maar net niet zo bekend als een ander schilderij, overigens ook van Da Vinci…

1. De Mona Lisa, ook door Leonardo da Vinci

Mona_Lisa

Hoe kan het ook anders? De Mona Lisa, de dame met de mysterieuze glimlach, die te zien is in het Louvre in Parijs, staat op nummer één. Leonardo da Vinci werkte aan dit stuk van 1504 tot vlak voor zijn dood, in 1519. Het is een portret van Lisa del Giocondo, in opdracht van haar man Francesco Del Giocondo, ter viering van de afronding van de bouw van hun nieuwe huis en de geboorte van hun tweede zoon. Het schilderij is tegenwoordig nog altijd mateloos populair, en trekt maarliefst 20.000 bezoekers per dag! Daarmee verdient het dubbel en dwars de nummer één op deze lijst als beroemdste schilderij ter wereld!

Over smaak valt natuurlijk niet te twisten, en iedereen heeft wel zijn favorieten onder de ruime keuze aan schilderijen. Mijn persoonlijke favorieten zitten niet eens in deze top tien! Maar de bovengenoemde schilderijen zijn in ieder geval wel allemaal stuk voor stuk bekend over de hele wereld, of je ze nu mooi vindt of niet, choquerend of tot nadenken zettend. Op een enkel werk na (Van Gogh’s zelfportret) zijn de schilderijen te bezichtigen in musea, en dit is zeker de moeite waard, van de echte werken bezichtigen, dat is toch wel iets heel anders dan plaatjes op internet opzoeken!