Top 10 Beroemdste Schilderijen ooit gemaakt

Iedereen kent de glimlach van de Mona Lisa. De meesten herkennen ook de zonnebloemen van Van Gogh, Rembrandts Nachtwacht en de gekleurde vlakken van Mondriaan. Maar welk schilderij is nu eigenlijk het bekendst, wereldwijd? En waar baseren we die rangschikking eigenlijk op? Sommige werken waren in hun eigen tijd allesbehalve populair, zoals dat van Van Gogh, en werden pas veel later erkend als meesterwerk. Andere, zoals de Nachtwacht, werden destijds juist afgedaan als een teleurstelling voor de opdrachtgevers. Het succes van een schilderij zit dus niet alleen in het doek zelf, maar ook in de tijdgeest, de cultuur en de blik van de beschouwer. Toch zijn de tien werken in deze lijst inmiddels vrijwel overal ter wereld te herkennen.

Dat betekent niet dat je ze allemaal mooi hoeft te vinden. Kunst kan van alles met je doen, en een schilderij hoeft niet fraai te zijn om indruk te maken. Wat deze werken gemeen hebben, is iets moeilijk te omschrijven, maar onmiskenbaar aanwezig.

10. Guernica, door Pablo Picasso

In 1937 schilderde de Spanjaard Pablo Picasso in opdracht van de Spaanse republikeinse regering een werk dat de verschrikking van oorlog moest verbeelden. Guernica ontstond in Parijs en is geïnspireerd op de bombardementen op de Spaanse stad Guernica tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Het is het bekendste schilderij van Picasso en hangt permanent in het Museo Reina Sofía in Madrid. Ondanks de surrealistische stijl roept het doek nog altijd heftige emoties op: de angst en paniek van oorlog zijn voelbaar aanwezig.

9. Zelfportret zonder baard, door Vincent van Gogh

Van Gogh komt twee keer voor in deze lijst, en dit is de eerste keer. Het is niet zijn enige zelfportret, hij schilderde er tientallen, maar dit exemplaar werd beroemd omdat hij het zonder baard afbeeldde en omdat het waarschijnlijk zijn laatste zelfportret was. Hij gaf het als verjaardagscadeau aan zijn moeder. Tegenwoordig is het een van de duurste schilderijen ter wereld: in 1998 bracht het bij Christie’s in New York 71,5 miljoen dollar op. Het schilderij bevindt zich sindsdien in een privécollectie en is niet in een museum te bezichtigen.

8. De Nachtwacht, door Rembrandt van Rijn

Rembrandt van Rijn, een van de bekendste schilders uit de Nederlandse Gouden Eeuw, voltooide dit schuttersstuk in 1642. De Nachtwacht toont de compagnie van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch, klaar om uit te marcheren. Zestien schutters betaalden gezamenlijk zo’n 1600 gulden voor hun portret, niet bepaald tevreden overigens, want door Rembrandts ongebruikelijke compositie waren sommigen van hen nauwelijks te herkennen. Het doek meet ruim 3,8 bij 4,5 meter en is te bewonderen in het Rijksmuseum in Amsterdam, waar het inmiddels van onschatbare waarde is.

7. Het meisje met de parel, door Johannes Vermeer

Ook Vermeer werkte in de Gouden Eeuw en rondde dit schilderij rond 1665 af. Het wordt weleens de Mona Lisa van het Noorden genoemd en geldt als zijn beroemdste werk. De parelen oorbel vormt het optische middelpunt waar de rest van de compositie omheen draait. Vermeer onthulde nooit wie model stond, wat tot op vandaag speculatie oplevert over de identiteit van het meisje, van zijn dochter Maria tot een dienstmeisje uit zijn huishouden. Het schilderij hangt in het Mauritshuis in Den Haag.

6. De volharding der herinnering, door Salvador Dalí

De Spaanse schilder Salvador Dalí maakte dit werk in 1931, in het Spaans bekend als La persistencia de la memoria. Het surrealistische doek toont een droomwereld waarin de smeltende klokken vragen oproepen over hoe wij naar tijd kijken. Dalí zelf gaf nooit een verklaring voor zijn werk en liet de interpretatie volledig aan de kijker over. Een hardnekkig, maar nooit bevestigd gerucht wil dat het schilderij Einstein inspireerde bij het ontwikkelen van zijn relativiteitstheorie.

5. De Schreeuw, door Edvard Munch

Edvard Munch schilderde in 1893 meerdere versies van dit werk, dat hij Skrik noemde, Noors voor schreeuw. Het geldt als een soort zelfportret van Munchs eigen psychische toestand, na een pijnlijke, verboden relatie met de getrouwde Millie Thaulow. Weinig mensen kijken naar het doek zonder iets van de wanhoop te voelen die het uitstraalt.

In 1994 werd een van de versies gestolen uit het Nationaal Museum in Oslo, maar na enkele maanden weer teruggevonden toen de daders het probeerden te verkopen. In 2004 werd een andere versie, samen met Munchs Madonna, op klaarlichte dag door gewapende overvallers meegenomen. De schilderijen bleven twee jaar spoorloos voordat ze in 2006 werden teruggevonden. De rechtbank legde de daders in 2006 celstraffen tot acht jaar op, plus een symbolische schadevergoeding van 750 miljoen Noorse kronen, een bedrag dat in hoger beroep fors werd verlaagd. Het teruggevonden werk hangt tegenwoordig weer in het Munchmuseum in Oslo.

4. Sterrennacht, door Vincent van Gogh

Van Gogh’s tweede werk in deze lijst hangt permanent in het Museum of Modern Art in New York en geldt voor velen als zijn allerbekendste schilderij. Van Gogh schilderde het uit herinnering, gebaseerd op het uitzicht dat hij had tijdens zijn verblijf in de inrichting van Saint-Paul-de-Mausole. Het werk wordt vaak in verband gebracht met zijn eigen woorden over sterren als bestemmingen die net zo bereikbaar zouden moeten zijn als steden op een landkaart. Kort na het voltooien van dit doek zakte Van Gogh weg in een zware depressie.

3. De schepping van Adam, door Michelangelo Buonarroti

Michelangelo staat bekend als een van de grootste kunstenaars van de Renaissance en beschilderde tussen 1508 en 1512 het plafond van de Sixtijnse Kapel in Vaticaanstad. De schepping van Adam is daarvan het bekendste tafereel en verbeeldt het bijbelse moment waarop God leven aan de mens schenkt. Het is nog altijd op de oorspronkelijke plek te bewonderen, in een kapel die in zijn geheel een kunstwerk op zich is.

2. Het Laatste Avondmaal, door Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci schilderde dit fresco tussen 1495 en 1498 op de muur van het klooster van Santa Maria delle Grazie in Milaan. Het toont het moment waarop Jezus zijn twaalf apostelen vertelt dat een van hen hem zal verraden. Het is een van de bekendste schilderijen ter wereld, al moet het op deze lijst nog net de duimen leggen voor een ander werk van dezelfde schilder.

1. De Mona Lisa, door Leonardo da Vinci

De dame met de mysterieuze glimlach staat op nummer één, en dat kan eigenlijk niet anders. Leonardo werkte eraan van 1504 tot vlak voor zijn dood in 1519. Het portret toont Lisa del Giocondo, geschilderd in opdracht van haar echtgenoot Francesco, vermoedelijk ter gelegenheid van de voltooiing van hun nieuwe huis. Tegenwoordig hangt het in het Louvre in Parijs en trekt het zo’n twintigduizend bezoekers per dag, zo veel dat het museum overweegt het schilderij een eigen zaal te geven om de drukte beter te kunnen beheersen.

Over smaak valt niet te twisten, en iedereen heeft zijn eigen favorieten binnen het enorme aanbod aan schilderkunst. De werken in deze lijst zijn in elk geval, of je ze nu mooi vindt of choquerend, wereldwijd herkenbaar geworden. Op het zelfportret van Van Gogh na zijn ze allemaal in een museum te bezichtigen, en dat is toch echt iets anders dan een foto op een scherm bekijken.

Meer beroemde schilders

• 10 Beroemde Nederlandse Schilders
• Vincent van Gogh Schilderijen top 10
• Top 10 Rembrandt van Rijn Schilderijen
• Johannes Vermeer Schilderijen
• Leonardo Da Vinci Schilderijen
• Top 10 Salvador Dali Schilderijen
• Top 10 Piet Mondriaan Schilderijen
• Pablo Picasso Schilderijen
• 10 Mona Lisa weetjes
• 10 Beroemde zelfportretten
• 10 Duurste Schilderijen
• Top 10 Italiaanse Schilders
• Andy Warhol schilderijen