Top 10 Landen die het meeste bier en wijn drinken

Sommige landen hebben een reputatie op drankgebied. Russen drinken permanent wodka, Fransen beginnen de dag met een glas wijn en bier is dé drank van de Duitsers. Dat zijn in elk geval de vooroordelen. Maar hoeveel daarvan klopt er nu echt?

Hieronder de actuele ranglijsten van bier en wijn per hoofd van de bevolking, plus het verhaal achter de sterke drank. De cijfers zijn uitgedrukt in liters drank per persoon per jaar, wat concreter leest dan de liters pure alcohol die de Wereldgezondheidsorganisatie hanteert. En merkwaardig genoeg zijn het niet de Fransen, Duitsers en Russen die bovenaan staan.

Bierconsumptie

De biercijfers komen uit het jaarlijkse consumptierapport van de Japanse brouwerijgroep Kirin, dat de markt in 170 landen volgt. Veel mensen gokken bij deze vraag op Duitsland, met het Oktoberfest, of op Engeland met zijn pubcultuur. Duitsland haalt de tiende plek net, het Verenigd Koninkrijk komt niet verder dan 24.

Nederland staat op de 25ste plaats met 66,2 liter bier per persoon per jaar, ongeveer 180 milliliter per dag. België is verrassend genoeg nog verder gezakt, naar plek 33 met 57,4 liter.

10. Duitsland. Met 86,9 liter zijn onze oosterburen genieters met mate. Duitsland stond vorig jaar nog achtste en is twee plekken gezakt, een trend die in vrijwel heel West-Europa zichtbaar is.

9. Roemenië. Met 87,4 liter is Roemenië het enige land dat op alle fronten hoog scoort. Het heeft ook de hoogste totale alcoholconsumptie ter wereld, waarover verderop meer.

8. Slovenië. Goed voor 88,4 liter, en het land dat de sterkste stijging liet zien: van plek tien naar plek acht in één jaar.

7. Spanje. Een verrassing in dit rijtje. Spanje geldt als wijnland, maar met 91,8 liter bier per persoon drinken Spanjaarden aanzienlijk meer bier dan wijn. De caña, een klein glas bier bij de tapas, verklaart een hoop.

6. Estland. De Esten hebben te maken met donkere winters en koude wind van de Baltische Zee. Geen wonder dat ze van een glaasje bier houden: 93,2 liter per jaar.

5. Kroatië. Met 95,1 liter sluit Kroatië de top vijf af. Aan de Dalmatische kust hoort een koud biertje inmiddels net zo goed bij de zomer als de wijn uit het achterland.

4. Ierland. Met 99,0 liter blijven de Ieren net onder de honderd. Het koffiezwarte Guinness komt hier vandaan en is wereldberoemd, al is het overgrote deel van wat er in Ierse pubs door de tap gaat gewoon lager.

3. Oostenrijk. De Oostenrijkers en Duitsers liggen over meer dan één ding met elkaar in de clinch, en op bier winnen de Oostenrijkers overtuigend met 104,6 liter. Vooral Märzen en Zwickl zijn populair, en Bockbier doet het goed in het seizoen. De Oostenrijkse Maß is een festivalmaat van precies een liter, en mocht dat niet volstaan is er altijd nog de DoppelMaß.

2. Litouwen. Met 110,6 liter is Litouwen de verrassendste naam in de top drie. Twee bekende brouwers uit het land zijn Kalnapilis en Utenos Alus. De Balten drinken beduidend meer bier dan hun reputatie als wodkalanden doet vermoeden.

1. Tsjechië. Met 148,8 liter per persoon is Tsjechië voor het 32ste jaar op rij wereldkampioen, een reeks die teruggaat tot 1993. Dat komt neer op ruim vier deciliter per dag, ongeveer 419 flesjes per jaar, en bijna het dubbele van veel andere landen in deze lijst. Brouwen begon er in de tiende eeuw in de abdij van Břevnov, en de pilsner werd in 1842 in Plzeň uitgevonden. Opvallend genoeg daalt de consumptie er inmiddels twee jaar op rij.

Wijnconsumptie

Voor wijn komen de cijfers van de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijn, die de twintig grootste wijnmarkten ter wereld doorrekent. Een kanttekening vooraf: kleine landen als Luxemburg, Slovenië en Moldavië vallen buiten die selectie, terwijl ze per hoofd waarschijnlijk hoog zouden eindigen. Nederland staat op plek twaalf met 20,7 liter per persoon, zo’n 57 milliliter per dag. Dat is een half glaasje.

10. Verenigd Koninkrijk. Met 22,3 liter zijn de Britten de grootste wijndrinkers zonder eigen wijnbouw van betekenis. Het land is bovendien de op een na grootste wijnimporteur ter wereld.

9. Spanje. 23,8 liter per persoon. Spanje produceert enorme hoeveelheden wijn, maar de Spanjaarden zelf drinken er dus opvallend weinig van in vergelijking met hun buren.

8. Hongarije. Met 24,4 liter houdt Hongarije zijn lange wijntraditie hoog. Een van de bekendste Hongaarse wijnen draagt de illustere naam Stierenbloed, oftewel Egri Bikavér. Een andere klassieker is de dessertwijn Tokaji, en ter plekke is Hongaarse wijn een stuk scherper geprijsd dan de westerse concurrentie.

7. Duitsland. 24,5 liter, waarmee Duitsland zowel in de bier- als in de wijnlijst de top tien haalt. Riesling uit de Moezel en de Rijngouw is het bekendste exportproduct.

6. Australië. Met eveneens 24,5 liter is Australië het enige niet-Europese land in de top tien. De Barossa Valley en de Hunter Valley leverden de shiraz die Australië wereldwijd op de kaart zette.

5. Oostenrijk. 28,6 liter. Oostenrijk is het enige land dat in beide lijsten in de top vijf staat, wat het misschien wel de meest veelzijdige drinknatie van Europa maakt. Grüner Veltliner is er het bekendste druivenras.

4. Zwitserland. De Zwitsers drinken 29,7 liter per persoon en houden het grotendeels bij eigen productie, onder meer Chasselas en pinot noir. Zwitserse wijn wordt nauwelijks geëxporteerd, wat verklaart waarom vrijwel niemand buiten het land hem kent.

3. Frankrijk. Met 41,5 liter staat wijnland Frankrijk slechts derde, en dat is een historische omslag. Zestig jaar geleden lag de Franse consumptie nog een veelvoud hoger. Frankrijk blijft wel een van ’s werelds grootste exporteurs, en namen als champagne en bordeaux mogen alleen gebruikt worden voor wijn uit die specifieke streken.

2. Italië. De Italianen zitten met 42,7 liter net boven Frankrijk. Wijn hoort er bij de maaltijd en verdwijnt ook in de keuken, van risotto tot ossobuco.

1. Portugal. De grootste wijndrinkers ter wereld zijn de Portugezen met 61,1 liter per persoon per jaar, ruim een glas per dag. Ze zitten daarmee 18 liter boven nummer twee. Twee praktische redenen: Portugal produceert per hoofd enorm veel wijn, en het btw-tarief op stille wijn ligt er op 13 procent, het laagste van de hele Europese Unie.

Sterke drank

Onder sterke drank verstaan we whisky, wodka, cognac, rum en alles wat een distillatieproces heeft doorlopen. Omdat de sterkte varieert van 20 tot 70 procent, met uitschieters tot 97 procent, is een liter sterke drank in het ene land iets heel anders dan in het andere.

En hier houdt de vergelijkbaarheid op. Voor bier en wijn bestaan jaarlijkse, wereldwijde metingen, voor sterke drank niet. De WHO publiceert wel cijfers, maar die verschijnen eens in de vijf jaar en de laatste editie gaat over 2019. Een actuele top tien van landen die de meeste sterke drank drinken bestaat simpelweg niet, hoe vaak zulke lijstjes ook rondgaan op internet.

Wat we wel weten: wereldwijd is sterke drank de grootste categorie, goed voor ongeveer 45 procent van alle alcohol die gedronken wordt. In Zuidoost-Azië loopt dat op tot bijna negentig procent. De Cookeilanden staan bovenaan als het gaat om totale consumptie, waarbij rum voor meer dan de helft van het alcoholgebruik zorgt. Vier van de twaalf grootste sterkedrankdrinkers liggen in de Cariben, waar het naast belastingparadijzen en huwelijksreisbestemmingen vooral rumeilanden betreft. De rest van de koplopers zit in Oost-Europa en Rusland, waar wodka het beeld bepaalt.

Zuid-Korea stond in oudere lijstjes vaak op nummer één, maar dat is een kwestie van definitie. De WHO rekent soju tegenwoordig niet meer tot sterke drank maar tot de categorie overig, samen met sake en rijstwijn. Daarmee verdween het land in één klap uit de ranglijst zonder dat er iemand minder ging drinken.

Totale alcoholconsumptie

Wie het over alle dranken tezamen heeft, komt bij weer andere landen uit. In de meest recente WHO-meting staat Roemenië bovenaan met 17,1 liter pure alcohol per persoon per jaar. Georgië volgt met 15,5 liter, Letland met 14,7, Moldavië met 14,1 en Tsjechië met 13,7.

Ter vergelijking: het wereldgemiddelde ligt op 5,5 liter. Moldavië, dat in oudere lijstjes steevast als absolute koploper werd genoemd, is inmiddels naar de vierde plek gezakt. Litouwen, Polen, Bulgarije, Wit-Rusland, Hongarije en Slowakije zitten allemaal boven de elf liter.

Op basis van gemiddelden valt weinig te zeggen over individuele personen. Dat er in een land gemiddeld één glas per dag wordt gedronken, betekent niet dat iedereen dat glas ook daadwerkelijk drinkt. Er zijn geheelonthouders, en er zijn mensen die er twee of drie op een dag nemen. Ook drinkt niemand elke dag even consequent hetzelfde: sommigen concentreren alles in het weekend, anderen drinken eens per maand. Houd dat in gedachten voordat je op basis hiervan hele bevolkingen van dronkenschap gaat beschuldigen. Daar komt bij dat de spreiding per drankcategorie verschilt. Bier en wijn drinken komt veel breder voor dan sterke drank, waardoor het gemiddelde lager uitvalt dan de werkelijke consumptie van de mensen die het daadwerkelijk drinken.

Wat in vrijwel alle lijsten opvalt, is dat de cijfers dalen. Tsjechië zakt, Duitsland zakt, België zakt hard, en de Franse wijnconsumptie is in zestig jaar gedecimeerd. Jongere generaties drinken minder dan hun ouders. Het idee dat één glas wijn per dag goed voor je zou zijn, is de laatste jaren bovendien flink onder vuur komen te liggen; grote studies vinden geen veilige ondergrens. Alcoholconsumptie is niet iets om trots op te zijn. Dat het deel kan uitmaken van een nationale identiteit is een ander verhaal, maar dat kan ook zonder er te veel van te drinken. Proost, met mate.