Top 10 Feitjes Over Menselijke Botten

Als je weet dat een volwassene maar liefst 206 botten telt, dan wordt het heel aannemelijk om hiervan een top 10 lijstje samen te stellen. Neem alleen al het gegeven dat we met 350 botten worden geboren! Hieronder lees je nog meer feitjes over menselijke botten.


10. Mens met de meeste gebroken botten: Evel Knievel

Als stuntman moet je tegen een stootje kunnen. Dat gold zeker voor de Amerikaan Evel Knievel. In de jaren ’60 liet hij vele spectaculaire stunts zien. Knievel heeft zich gespecialiseerd in langeafstandssprongen op zijn motor. Zijn meest opzienbarende stunt was een sprong over Caesar’s Fountain over een afstand van 50 meter. Een ander record was het breken van 37 botten tijdens een stunt! In 2007 kwam Evel Knievel op 69-jarige leeftijd te overlijden. Niet na een stunt, maar als gevolg van longfibrose. Ook heeft hij diabetes, twee hersenbloedingen en een levertransplantatie overleefd.

9. Meest vreemde botziekte: ziekte van Gorham

Gorham's disease

Hoewel de ziekte van Gorham al in 1838 is gemeld, is er nog altijd erg weinig bekend over deze aandoening. Anno 2015 zijn er in totaal 200 gevallen bekend. Patiënten ervaren een geleidelijke resorptie van hun botten. Dit kan zich voordoen in elk deel van het menselijk lichaam. De meest voorkomende botten – waarin de ziekte van Graham zich openbaart – zijn respectievelijk de schedel, de borstkas, het bekken, de kaak en de schouder. Afhankelijk van de locatie, kan deze aandoening de dood tot gevolg hebben. Medici vermoeden dat de ziekte van Graham verwant is aan lymphangiomatosis.


8. Meest voorkomende vorm van botkanker: osteosarcoom

osteosarcoom
afbeelding: Nephron / Wikicommons

Osteosarcoom is de officiële benaming van een kwaadaardige bottumor. Deze tumor onderscheidt zich door het produceren van bot. In de meeste gevallen veroorzaakt dit pijn aan de gewrichten. Hierna brengen de patiënten een bezoek aan hun dokter. Osteosarcoom openbaart zich vooral in de bovenarm en in de knie. Het is opmerkelijk dat meer mannen dan vrouwen last hebben van deze vorm van botkankerkanker. In de regel wordt osteosarcoom bestreden door een operatie in combinatie met chemotherapie. De genezingskans ligt op ongeveer 60%.

7. Meest voorkomende botziekte: botontkalking

botontkalking

Botontkalking staat ook wel bekend als osteoporose. Bij mensen – die aan deze botziekte leiden – verdwijnt er steeds meer botmassa uit hun botten. Dan moet je vooral denken aan kalk. Het gevolg is dat hun botten ernstig verzwakken. Botontkalking doet zich vooral voor in de ribben, de rugwervels en in de botten in het bovenbeen en in het onderarm. Een onschuldige val kan al leiden tot een gebroken arm of heup! Je kunt je voorstellen dat botontkalking – zeker bij mensen ouder dan 65 jaar – relatief veel gecompliceerde botbreuken tot gevolg heeft.


6. Meest voorkomende ingreep m.b.t. botten: artroscopie

artroscopie

Letterlijk vertaald betekent artroscopie: ‘kijken in een gewricht’. Zo kan vrijwel elk wat groter gewricht heel nauwkeurig worden bekeken. Hoewel deze ingreep ook plaatsvindt in de schouder en de enkel, voert het kniegewricht de lijst aan van meest uitgevoerde kijkoperaties in gewrichten. Het kniegewricht omvat namelijk relatief veel structuren. Dan kun je denken aan gewrichtsbanden, meniscus en kraakbeen. Een artroscopie brengt bijvoorbeeld een gescheurde meniscus, beschadigd kraakbeen of ingescheurde banden aan het licht. Ook een ontsteking van het gewrichtskapsel kan met een kijkoperatie worden aangetoond.

5. Meest gebroken bot: enkel

enkel

Als jouw enkel – na een ongeval – snel blauw en dik wordt, dan is de kans groot dat dit gewricht is gebroken. Het belasten van de enkel leidt tot helse pijnen. Uit de statistieken blijkt dat deze breuk de lijst van meest gebroken botten aanvoert! Overigens kunnen zich verschillende breuken rondom het enkelgewricht voordoen. De meest voorkomende is een breuk van het kuitbeen. In het ergste geval gaat dit samen met een breuk van het scheenbeen. Hoe dan ook, het is belangrijk dat het enkelgewricht zo snel als mogelijk in de anatomische stand wordt teruggezet. Hierna wordt de enkel zes weken in tape of gips verpakt.


4. Meest fragiele bot in het menselijk lichaam: teenbotje

teenbotje

Hoewel de enkel het meest gebroken bot is, is de kans op het breken van één van je teenbotjes – officieel phalanx – vrijwel even groot. Deze botjes zijn namelijk uiterst fragiel. Met uitzondering van de grote teen, beschikt elke teen over in totaal drie teenkootjes. De breekkans is relatief groot! Als je onverhoopt een teenbotje breekt, dan kun je er niet veel meer aan doen dan de betreffende teen wat rust geven.

3. Lichaamsdeel met de meeste botjes: hand

hand
afbeelding: WikiFB3 / Wikicommons

Onze handen bestaan uit welgeteld 27 enkelvoudige botjes. Zo bestaat de pols uit acht handwortelbeentjes. Hierop sluit de middenhand aan; deze bestaat uit vijf langgerekte middenhandsbeentjes. Als we doorgaan naar de vingers, dan tellen we – per hand – 14 vingerkootjes. Alleen de duim heeft er twee. Dit maakt dat we onze duim met gemak 90 graden kunnen draaien! Het voordeel van het extra kootje in de vingers is dat we hiermee dingen kunnen vastpakken. Wist je trouwens dat de gemiddelde lengte van een mannenhand 189 millimeter is? Vrouwen komen uit op gemiddeld 172 millimeter.

2. Grootste bot in het menselijk lichaam: dijbeen

dijbeen

Het dijbeen staat bekend als het grootste – én sterkste – bot van ons lichaam. De sterkte van het dijbeen laat zich ook verklaren door het feit dat dit bot relatief dik is. Meer concreet vormt het dijbeen de verbinding tussen de knie en de heup. Bij de knie zit het vast met een schakelverbinding; in de heup vormt het een kogelgewricht. Medici spreken wel van ‘femur’; de Latijnse benaming van dijbeen. Wetenswaardig is dat de gemiddelde lengte van het dijbeen meer dan 43 centimeter bedraagt.

1. Kleinste bot in het menselijk lichaam: de stijgbeugel

stijgbeugel

Dan zijn we nu toe aan het kleinste bot van ons lichaam. Dat bevindt zich in ons oor. Samen met de hamer en het aambeeld wordt de stijgbeugel gerekend tot de gehoorbeentjes. Leuk is dat de naamgeving van deze beentjes overeenkomt met de vorm! De gehoorbeentjes verbinden het ovale venster en het trommelvlies met elkaar. De functie van de stijgbeugel – die ongeveer 2,5 milligram weegt – is om de mechanische trillingen van het trommelvlies naar het slakkenhuis te versterken. Ingeval van een middenoorontsteking kan de stijgbeugel beschadigd raken. De chirurg zal dan overgaan tot het plaatsen van buisjes.