De één gruwelt ervan, de ander laat met gemak zo’n kriebelig beestje over z’n hand lopen: spinnen! Nog steeds worden er nieuwe soorten ontdekt. Bijvoorbeeld de Aphonopelma johnnycashi, vernoemd naar de beroemde countryzanger Johnny Cash.
Een beet van die spin veroorzaakt vooral irritatie, maar dat kun je niet van alle spinnenbeten zeggen. Onderstaande kriebelbeestjes bewonder je liever vanaf een afstand. Dit zijn de tien meest giftige spinnen ter wereld.
10. Valse weduwe (Steatoda nobilis)
De valse weduwe behoort tot de kogelspinnen, net als de beruchte zwarte weduwe. Ze danken hun naam aan het feit dat ze er bijna hetzelfde uitzien, maar een minder krachtig gif hebben. Deze spinnen komen veel voor in Europa en Groot-Brittannië. Een beet is pijnlijk en veroorzaakt zwellingen en een branderig gevoel, vergelijkbaar met een felle wespensteek.
9. Katipo
De katipo komt uitsluitend voor in Nieuw-Zeeland en is inmiddels een zeldzame verschijning. Hoewel ze schuw zijn, is hun gif zeer potent. Een beet kan leiden tot ademhalingsproblemen en hevige spierpijn. Omdat de spin alleen nog in specifieke kustgebieden leeft, is de kans op een confrontatie klein, maar voorzichtigheid blijft geboden voor iedereen die de duinen bezoekt.
8. Bruine weduwe
De bruine weduwe is wereldwijd aan een opmars bezig. Hoewel hun gif per druppel krachtiger is dan dat van de zwarte weduwe, spuiten ze bij een beet veel minder in. De effecten blijven daardoor meestal beperkt tot de plek van de beet zelf. Toch kan een aanvaring met deze schuwe spin erg onprettig uitpakken, vooral voor kwetsbare groepen.
7. Zwarte weduwe
De zwarte weduwe is waarschijnlijk de bekendste giftige spin ter wereld. Het gif van het vrouwtje is vele malen krachtiger dan dat van een ratelslang. Jaarlijks worden duizenden mensen gebeten, maar dankzij goed beschikbaar tegengif is een dodelijke afloop tegenwoordig uiterst zeldzaam. Bekende symptomen zijn hevige buikkrampen en spierpijn.
6. Bruine kluizenaarsspin
Deze spin, herkenbaar aan de vioolvorm op zijn rug, is berucht in Noord-Amerika. Het gif werkt necrotisch, wat betekent dat het weefsel rondom de beet kan afsterven. Dit leidt soms tot diepe wonden die maanden nodig hebben om volledig te herstellen. De spin is niet agressief en verstopt zich graag in donkere, ongestoorde plekken zoals kledingkasten of zolders.
5. Zandspin (Sicarius)
De zandspin leeft in woestijngebieden in Afrika en Zuid-Amerika en is een meester in camouflage. Wetenschappers beschouwen het gif van deze soort als een van de gevaarlijkste ter wereld omdat er geen officieel tegengif voor bestaat. Het gif veroorzaakt bloedstollingsproblemen en kan bloedvaten beschadigen. Gelukkig is de spin van nature totaal niet agressief naar mensen toe.
4. Chileense kluizenaarspin
Dit is het gevaarlijkste familielid van de kluizenaarspinnen. De beet is uiterst giftig en kan systemische reacties veroorzaken in het hele lichaam. Hoewel ze oorspronkelijk uit Zuid-Amerika komen, worden ze door internationaal transport soms ver buiten hun natuurlijke leefgebied aangetroffen. Het kan lange tijd duren voordat de veroorzaakte huidwonden volledig genezen zijn.
3. Braziliaanse zwerfspin
Deze spin wordt vaak bananenspin genoemd omdat hij soms meereist in ladingen fruit. Het is een zeer snelle en agressieve spin met een krachtig neurotoxisch gif dat de ademhalingsspieren kan beïnvloeden. Een opvallend medisch bijeffect van een beet is een urenlange, pijnlijke erectie bij mannen. Gelukkig is er goed tegengif beschikbaar voor slachtoffers.
2. Roodrugspin
De Australische roodrugspin is familie van de zwarte weduwe en leeft vaak dicht bij mensen in tuinen of schuurtjes. Vooral de vrouwtjes zijn gevaarlijk en verantwoordelijk voor duizenden medische behandelingen per jaar. Zonder behandeling veroorzaakt het gif extreme pijn, braken en hartkloppingen. Voor jonge kinderen is een snelle medische behandeling altijd noodzakelijk.
1. Australische tunnelwebspin
De tunnelwebspin (Sydney funnel-web) staat op nummer één als meest giftige spin. De enorme giftanden zijn krachtig genoeg om zelfs door een vingernagel of een leren schoen heen te bijten. Het gif is extreem snelwerkend en tast direct het zenuwstelsel aan.
Hoewel een beet zeer gevaarlijk is, zijn er door verbeterd tegengif gelukkig al decennialang geen fatale incidenten meer gemeld in Australië.
Giftige en gevaarlijke spinnen in Nederland
Valse wolfspin
De valse wolfspin heeft zich inmiddels definitief in Nederland gevestigd. Door het zachtere klimaat komt hij inmiddels in vrijwel alle provincies voor. Hoewel ze er indrukwekkend groot uitzien en kunnen bijten als ze zich bedreigd voelen, is het gif voor mensen ongevaarlijk. De pijn is vergelijkbaar met een milde bijensteek.
Grote gerande oeverspin
De gerande oeverspin is een van de grootste inheemse spinnen van de Lage Landen. Ze zijn niet giftig, maar hun kaken zijn sterk genoeg om door de menselijke huid te gaan. Een beet is zeer onaangenaam en voelt als een wespensteek, maar trekt doorgaans snel weer weg.
Roodwitte celspin
De roodwitte celspin jaagt specifiek op pissebedden en heeft daarvoor zeer grote kaken nodig. Hoewel de spin niet giftig is, veroorzaakt een beet een scherpe, kortstondige pijn door de mechanische beschadiging van de huid. Geen gevaar voor de gezondheid, maar wel een pijnlijke verrassing.
