Waar het eten van insecten (entomofagie) in de westerse keuken lang met een mengeling van huivering en scepsis werd bekeken, vormen ze voor meer dan twee miljard mensen wereldwijd een volstrekt alledaagse bron van voedsel. De Verenigde Naties en de Wereldgezondheidsorganisatie stimuleren de consumptie van insecten al jaren als een duurzaam alternatief voor traditioneel veevlees: insecten stoten nauwelijks broeikasgassen uit en verbruiken slechts een fractie van het water en veevoer dat runderen nodig hebben.
Ook in Europa wint de markt snel terrein nu de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) steeds meer soorten officieel goedkeurt als veilig voedsel. Dit zijn de tien populairste en meest gegeten insectensoorten ter wereld.
10. Libellen
Door hun wendbaarheid en hoge vliegsnelheid behoren libellen tot de lastigste insecten om te vangen. In delen van Zuidoost-Azië, met name op het Indonesische eiland Bali en in Laos, hebben jagers daar een vernuftige methode voor ontwikkeld. Ze dopen het uiteinde van een lange rietstengel in kleverig palmsap en zwaaien deze behendig door de lucht, waarna rustende libellen aan de stengel blijven plakken.
Zowel de volwassen insecten als hun onder water levende nimfen belanden in de pan. Nadat de vleugels zijn verwijderd, worden de libellen doorgaans kort gestoofd in kokosmelk met gember en knoflook, of krokant gefrituurd in een dun laagje beslag. Ze hebben een lichte, nootachtige smaak en leveren veel hoogwaardige eiwitten met een zeer laag vetgehalte.
9. Mieren
Van de duizenden mierensoorten die onze aarde bevolken, worden er honderden gegeten. Het bekendste culinaire kenmerk van mieren is mierenzuur, een natuurlijke afweerstof die de beestjes bij verhitting een opvallend frisse, citrusachtige smaak geeft. Geroosterde bladsnijdermieren (in Colombia bekend als hormigas culonas) worden gezouten en gegeten als een knapperige snack die qua structuur doet denken aan popcorn of pistachenootjes.
Een ware delicatesse vormen de mierenlarven en mierenpoppen. In Mexico staan de eitjes van de reuzengoudmier bekend als escamoles, wat vanwege de boterzachte textuur en hoge kiloprijs ook wel ‘Mexicaanse kaviaar’ wordt genoemd. In Thailand en China worden de eitjes van wevermieren juist verwerkt in kruidige soepen en salades, waar ze voor een zachte, nootachtige toets zorgen.
8. Termieten
Waar termieten in westerse landen vooral worden gevreesd om de schade die ze aan houten constructies kunnen toebrengen, zijn ze in Afrika en Zuid-Amerika een gewaardeerd onderdeel van het traditionele menu. Vooral aan het begin van het regenseizoen, wanneer gevleugelde koninginnen en mannetjes massaal uitvliegen om nieuwe kolonies te stichten, worden de dieren ’s avonds met behulp van felle lampen en waterbakken in grote hoeveelheden geoogst.
Termieten hebben door hun hoge vetgehalte van nature een rijke, romige en nootachtige smaak. Ze worden meestal kort geroosterd in een droge pan met wat zout totdat de vleugels eraf vallen en het pantser goudbruin kleurt. Naast een directe borrelhap worden gedroogde termieten in veel dorpen vermalen tot een voedzaam meel om traditionele pap of brood mee te verrijken.
7. Cicaden
Cicaden worden in grote delen van Azië, Afrika en Midden-Amerika al eeuwenlang gegeten. De beste periode om ze te oogsten is vlak nadat de nimfen uit de grond kruipen en uit hun oude exoskelet breken. Op dat moment zijn de insecten nog zacht, bleek en mals, wat ze onder fijnproevers de veelzeggende bijnaam ‘garnalen van het land’ heeft opgeleverd.
Hoewel sommige Noord-Amerikaanse soorten dertien tot zeventien jaar onder de grond leven, zijn de meeste soorten wereldwijd gewoon jaarlijks in overvloed aanwezig. Gekookt, gebakken in knoflookboter of gewokt met sojasaus hebben cicaden een milde smaak die het midden houdt tussen asperges en schaaldieren. In Mexico belanden ze steeds vaker als krokante vulling in taco’s.
6. Kevers
Met honderdduizenden beschreven soorten vormen kevers de grootste orde in het dierenrijk, en dat vertaalt zich direct naar het bord. Volgens officiële cijfers van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO) bestaat maar liefst 31 procent van alle wereldwijd geconsumeerde insecten uit keversoorten, waaronder mestkevers, meikevers en grote neushoornkevers.
Kevers worden voornamelijk gegeten in het Amazonegebied en op het Afrikaanse continent. Zowel de volwassen kevers als hun vlezige larven zijn een uitstekende bron van proteïne, ijzer en gezonde vetzuren. Door hun harde schild worden volwassen exemplaren meestal langdurig geroosterd boven houtskool of ontdaan van hun dekschilden alvorens ze in curry’s of stoofschotels worden verwerkt.
5. Zijderupsen
In Oost-Azië, met name in Zuid-Korea, China en Vietnam, is de pop van de zijderups (Bombyx mori) een van de meest alomtegenwoordige snacks. Deze consumptie ontstond als een uiterst efficiënte vorm van hergebruik: nadat de fijne zijdedraden van de cocon zijn afgewikkeld voor de textielindustrie, blijft de eiwitrijke pop over voor de voedselmarkt.
In Zuid-Korea staat het gerecht bekend als beondegi, dat op vrijwel elke straathoek wordt verkocht vanuit dampende ketels waarin de poppen worden gekookt en op smaak gebracht met sojasaus en kruiden.
De smaak is uitgesproken aards, nootachtig en licht ziltig. Omdat zijderupsen barsten van de aminozuren en mineralen, zijn ze tegenwoordig ook in ingeblikte vorm in Aziatische supermarkten verkrijgbaar.
4. Sago-rupsen (Palmkeverlarven)
De dikke, vlezige larve van de rode palmkever (Rhynchophorus ferrugineus), in Zuidoost-Azië beter bekend als de sagorups, geldt in landen als Maleisië, Indonesië en Thailand als een absolute topdelicatesse. De larven voeden zich met het zachte zetmeelrijke merg van omgevallen sagopalmbomen en kunnen uitgroeien tot de dikte van een duim.
Fijnproevers roemen de uitzonderlijke smaak en textuur van deze larve. Rauw gegeten heeft de sagorups een romige substantie die sterk doet denken aan zoete kokosmelk. Na het bakken of grillen over hete kolen krijgt de buitenkant een knapperig velletje met een rijke smaak die veel mensen vergelijken met gerookt spek.
3. Sprinkhanen
Sprinkhanen behoren tot de meest gewaardeerde eetbare insecten ter wereld. In Mexico vormen chapulines (kleine veldsprinkhanen) al sinds de tijd van de Azteken een cultureel icoon. Ze worden geroosterd op een traditionele kleiplaat met knoflook, chilipeper, limoensap en zout, waarna ze als knapperige topping over guacamole worden gestrooid of in warme maïstortilla’s worden gerold.
Ook in Europa heeft de sprinkhaan inmiddels een officiële status: de Europese Commissie keurde de Afrikaanse treksprinkhaan (Locusta migratoria) goed als veilig voedselingrediënt. Sprinkhanen bestaan voor meer dan zeventig procent uit pure eiwitten en bevatten aanzienlijke hoeveelheden calcium en zink, wat ze tot een volwaardig alternatief maakt voor traditionele vleesbronnen.
2. Krekels
Krekels zijn het populairste ‘instap-insect’ voor nieuwsgierige fijnproevers. In Thailand en Vietnam worden ze onder de naam ching reed op grote schaal gekweekt op speciale boerderijen. De insecten worden kort gewokt met sojasaus, chili en kaffirlimoenblad, wat resulteert in een hartige, nootachtige borrelhap die op lokale avondmarkten gretig aftrek vindt.
De huiskrekel (Acheta domesticus) is inmiddels ook door de Europese Voedselveiligheidsautoriteit goedgekeurd voor menselijke consumptie. Steeds vaker worden krekels niet in hun geheel gegeten, maar gedroogd en fijngemalen tot krekelmeel. Dit poeder is neutraal van smaak en wordt door innovatieve voedselproducenten gebruikt om pasta’s, proteïnerepen en bakkersbrood te verrijken met hoogwaardige dierlijke eiwitten.
1. Meelwormen
De meelworm, de larve van de meeltor (Tenebrio molitor), is de absolute koploper in de westerse insectenteelt. In 2021 schreef de gele meelworm geschiedenis door als allereerste insect ooit een officiële goedkeuring te krijgen van de EFSA als veilig voedsel voor de Europese markt. De kweek van meelwormen is extreem duurzaam: ze kunnen worden gevoed met reststromen uit de landbouw, verbruiken nauwelijks water en hebben een minimale ecologische voetafdruk.
Dankzij hun milde, nootachtige smaak laten meelwormen zich buitengewoon veelzijdig bereiden. Geroosterd met een snufje zout vormen ze een knapperig alternatief voor borrelnootjes, terwijl ze in gemalen vorm worden verwerkt in vegetarische burgers, vleesvervangers en energierepen. Met een voedingsprofiel dat rijk is aan omega-3 vetzuren, vezels, ijzer en complete eiwitten geldt de meelworm als hét boegbeeld van het voedsel van de toekomst.
1 reactie
Ik heb pizza in mijn mond en ik poep het weer uit…..