Top 10 Dodelijkste en Bekendste Giffen

Als je aartsvijand tegen je zegt ’je bent vergeven’ is het tijd om naar het ziekenhuis te gaan. Want ‘vergeven’ betekent naast ‘vergeten welk kwaad is gedaan in het verleden’ nog iets anders, namelijk ‘iemand vergiftigen’. Iemand die dus de vergifbeker drinkt, wordt vergeven. Misschien wel op beide manieren, maar in ieder geval op één manier.

Nu we die taal-verwarring opgehelderd hebben, door naar het onderwerp van deze lijst: gif, of vergif. Wat zijn de sterkste giffen ter wereld, en hoe zorgen ze voor het overlijden van het slachtoffer? En belangrijker, waar komen we deze giffen tegen, hoe kunnen we ze vermijden? Of juist gebruiken? De effecten van giffen verschillen nogal per diersoort maar ik ga ervan uit dat de meeste lezers van het menselijk ras zijn, dus laten we ons daarop concentreren.

Er zijn veel manieren waarop men een gif kan meten en beoordelen, en voor deze top tien is er niet één methode gekozen, deze lijst biedt gewoon tien soms bekende, soms juist compleet onbekende giffen aan. De nummer één is echter wel degelijk het sterkste gif ter wereld, dat staat vast. Bij de andere giffen hebben we soms een LD-50 waarde vermeldt. Een LD 50 waarde is de hoeveelheid van het stofje dat nodig is om 50 % van de populatie waarop het gif is getest (dit zijn meestal ratten, geen mensen) te laten overlijden. Omdat de meeste giffen toch wel afhankelijk zijn van lichaamsgewicht is de LD50 uitgedrukt in milligram per kilo. De LD50 van water (jazeker, water is giftig in grote hoeveelheden) is 90 gram per kilogram. Een frisse jonge vent van 100 kilogram die dus in korte tijd zo’n 9 liter water (1 liter is gelijk aan 1 kilogram) naar binnen tankt, heeft een 50 % kans om aan water vergiftiging te overlijden. Overigens is het behoorlijk moeilijk om vrijwillig zoveel water naar binnen te gieten, voordat je de 9 liter grens raakt breekt het zweet je al wel uit.


10. Cyanide

Cyanide

Cyanide is vermoedelijk een van de eerste giffen waar je aan dacht, toen je de titel van deze top tien las. Dat is niet vreemd, want Cyanide is, hoewel niet het ergste gif van deze lijst is, toch zeker wel een van de bekendste giffen van deze top tien. Toch is cyanide niet enkel en alleen een kwaad doener. Sterker nog, wetenschappers geloven dat dit gif mogelijkerwijze heeft bijgedragen aan de eerste genese van leven op aarde.

Cyanide lijdt echter aan een stigma als kwaadaardige doodsbrenger. In het Engels noemt men het wel eens ‘agent of Death’ oftewel de agent van de dood (maar laten we eerlijk zijn, het klinkt veel beter in het Engels). De reden waarom cyanide zo’n slechte reputatie heeft is omdat het actieve bestanddeel, Zyklon-B, gebruikt werd door de Nazi’s in hun concentratiekampen om duizenden Joden om het leven te brengen. Het is ook hét gas dat heden ten dage nog wordt gebruikt in de gaskamers in de Verenigde staten, waar vergassing nog altijd gebruikt wordt als (een van de) methode om ter dood veroordeelden om te brengen.

Mensen die een aanraking met cyanide hebben overleefd typeren het als een substantie die ruikt naar zoete amandels. Maar schrik nu niet als je zoete amandels ruikt, het is namelijk veel waarschijnlijker dat je medemens gewoon gesuikerde amandelen als snack heeft meegebracht. Tenzij je natuurlijk veel vijanden hebt, dan moet je wellicht wel gealarmeerd reageren. Maar wat kan je doen?

Cyanide is dodelijk omdat het stofje zich bindt aan de ijzer in onze bloedsomloop. Daardoor kan je bloed geen zuurstof meer opnemen, en het dus niet meer naar je lichaam en hersenen brengen. Je sterft dus als het ware aan zuurstoftekort, terwijl je longen gewoon vol met lucht zijn. Het is een vrij inhumane manier van sterven, omdat het enkele minuten duurt voordat je ver genoeg heen bent. Er zijn verhalen van slachtoffers die om zich heen beginnen te slaan, te kwijlen en van alles nog wat in hun (letterlijke) doodsangst te stikken.

De LD50 van Cyanide varieert overigens, omdat het spul altijd gekoppeld is aan een ander goedje. Zo is de LD50 van kalium-cyanide 10 milligram, terwijl waterstofcyanide en LD50 heeft van 3.7 milligram. Wanneer je deze, of hogere hoeveelheden binnenkrijgt, is je enige kans de toediening van hydroxocobalamine, een goedje dat met de cyanide samen een ander molecuul vormt, en de cyanide verhinderd kwaadaardige dingen te doen met je zuurstof gehalten.

9. Waterstof-fluoride zuur

Waterstof-fluoride zuur
fotobron

Een dure naam voor een duur stofje. Waterstoffluoride opgelost in water wordt gebruikt in industriële toepassingen, zoals metaalbewerking en teflon. Het is een zuur, maar geenszins het sterkste zuur dat beschikbaar is. Ver daarvan. En toch is dit stofje bijzonder schadelijk voor mensen. Het gevaar van dit stofje ligt echter niet in haar zuurtegraad.

In gasvorm kan het ernstige schade aanrichten aan ogen en longen, maar het is de vloeibare vorm van het spul waar je zeker bij uit de buurt wilt blijven. Wanneer het in aanraking komt met de huid is het in eerste instantie pijnloos. Derhalve kunnen mensen blootgesteld raken aan enorme doses voordat ze er erg in hebben. Het kwaad is dan namelijk al geschied. Dit stofje sijpelt namelijk door je huid door naar je bloedstroom, en hier reageert het met de calcium ionen in je lichaam (die ieder gezond persoon in overvloed heeft). Het kan zelfs verder doorsijpelen, en niet alleen reageren met de calcium in je bloedstroom, maar ook met je botten. In dat geval desintegreert je skelet dus van binnenuit. Zulke schade is vaak onrepareerbaar.

Omdat dit gif een gif is dat je binnenkrijgt via aanraking, noemen we het een ‘contactgif’.


8. Batrachotoxine

Batrachotoxine
afbeelding: Jynto / Wikicommons

Op nummer acht vinden we een gif dat door moeder natuur wordt gebruikt (en geproduceerd, zonder behulp van menselijke interventie). Tegenwoordig wordt ‘puur natuur’ gebruik in veel advertenties om aan te tonen dat een product gezond is, maar dit is zeker niet voor alle ‘natuurlijke’ producten het geval! Batrachotoxine is, naast 100 % natuurlijk en levensgevaarlijk, gelukkig ook een zeer zeldzaam stofje. Het is een van ’s werelds meest krachtige neurotoxines (toxine staat voor gif, en neuro betekent ‘betreffende het zenuwstelsel’. Een neurotoxine vergiftigt je dus door je zenuwstelsel te verstoren). We kennen dit gif onder andere doordat kleine pijlgifkikkers het gebruiken om vijanden op afstand te houden. Het is echter niet de kikker zelf die dit goedje produceert, het is een klein insect dat deel uitmaakt van het dieet van deze kikker. Verschillende kikker soorten eten verschillende insecten soorten die verschillende versies van dit gif aanmaken, en de meest gevaarlijke voor de mens komt voor op de Gouden gifkikker uit Colombia. De kikker zelf is zo klein dat hij op de top van je vinger kan zitten, maar vergis je niet, één zo’n kleintje bevat genoeg batrachotoxine om een kleine 25 mensen te vermoorden.

Het gif werkt in op ons zenuwstelsel. Het opent de zout-kanalen in neuronen en zodoende veroorzaakt het verlamming. En dat gebeurt overal in het lichaam. In principe zet het dus al je lichaam ’s communicatie kanalen uit. Je hersenen houden op met het besturen van je lichaam. Dat betekent dat je niet meer kan zwaaien met je armen, of rennen met je benen, of om hulp roepen. Maar nog veel erger, je kan niet meer ademen, want ook je longen worden gestuurd door je hersenen. Je hart kan niet meer blijven kloppen, en je interne organen houden er ook mee op. Het is dus vrij snel en effectief exit leven met een slachtoffer van deze neurotoxine.

Er is geen serum tegen dit vergif en de dood volgt ontzettend snel. Dat is vrij logisch als je nadenkt over de werking, een lichaam kan nu eenmaal niet werken zonder hersenen, en je hersenen hebben een lichaam nodig (dat zuurstof toevoert) om te blijven functioneren. Zonder interne communicatie is het gedaan.

De LD50 van Batrachotoxine is overigens ongeveer 2 microgram per kilogram lichaamsgewicht, oftewel 0.000002 gram. Weeg je ongeveer 100 kilo, dan is 0.0002 gram van dit spul al voldoende om je de das om te doen, met een beetje pech.

7. VX

VX

VX is de afkorting voor een zenuwgas, en mogelijk ’s werelds sterkste zenuwgas (dat wil zeggen, voor zover het bekend is onder normale mensen). VX werd in 1993 verboden op globaal niveau, door de Chemische wapen conventie (een internationale conventie over de productie en gebruik van chemische wapens). Het werd overigens maar liefst drie keer ‘per ongeluk’ uitgevonden in 1952-53, door Ranaji Ghosh van Imperial Chemicals Inc. (ICI), Gerhard Schrader van Bayer, en door Lars-Erik Tammelin van het Swedish Institute of Defense Research. Net als het stofje zelf, werden de dodelijke eigenschappen snel genoeg duidelijk. VX werd in haar jonge jaren echter vrolijk verkocht en gebruikt als pesticide (het is namelijk niet alleen dodelijk voor mensen, ook voor enig andere levensvorm). Deze pesticide ging onder de naam Amiton, maar het werd al snel uit de verkoop gehaald omdat het gewoon te gevaarlijk was voor mensen.

Als zodanig trok het natuurlijk snel de aandacht van overheden, en sinds rond die tijd de Koude Oorlog in haar top jaren was, werden er meteen enorme hoeveelheden van VX ingeslagen, opgeslagen en bewaard. Gelukkig is deze oorlog nooit geëscaleerd tot een echte oorlog, hoewel VX zelf wel degelijk een keer gedemonstreerd werd in haar capaciteiten tot moord, door Japanse nationalisten. Aum Shinriyko, een Japanse groep rebellen wisten een portie VX aan te maken, en het spul werd succesvol toegepast op een menselijk slachtoffer. Dit is echter het enige (bekende) dodelijke (menselijke) slachtoffer van VX, ondanks de grote potentie van de substantie.

VX werkt als volgt, het spul voorkomt de productie van een enzym (een lichaamseigen stofje) dat van levensbelang is in het zenuwstelsel. Dit enzym is normaliter nodig om de zenuwen een beetje te kalmeren, en de afwezigheid ervan zorgt voor een ‘storm’ in het zenuwstelsel, het systeem weet opeens van geen stoppen meer. Dit overspoelt al snel het hele lichaam, en legt alles binnen een zeer korte tijdspanne compleet plat. De LD50 waarde is 2.3 microgram per kilogram.

Ik wou de lezer eerst sparen, maar voor degene die toch geïnteresseerd zijn, de naam VX is een afkorting voor de volledige scheikundige naam van het stofje: O-ethyl S-(2-(diisopropylamino)ethyl) ester van methylfosfonothioinezuur. Nu snap je meteen waarom men het afkort.


6. Agent Orange

Agent Orange

Monsanto (jazeker, hetzelfde bedrijf dat tegenwoordig de hoofdleverancier is wat betreft zaden voor genetisch-gemodificeerde planten) en Dow Chemicals (iets minder bekend maar niet minder berucht) zijn de makers van het ontbladerings-stofje genaamd Agent Oranje. Het stofje werd gebruikt tijdens de Vietnam Oorlog, als hulpmiddel om de rebellentroepen te lokaliseren die zich in de oerwoud-dichte bossen verschansten. Een fixe behandeling met Agent Orange en bomen strijken het vaantje, waarbij ze al hun bladeren laten vallen. In plaats van beschutting, waren de vijanden ineens een levensgrote schietroos in het midden van een compleet gestorven bos.

Het stofje bevat ook een dioxine genaamd TCDD, en dit is een beruchte kanker-verwekker. Je voelt hem al aankomen. Agent Orange is een ‘stille moordenaar’, in de zin dat je niet, zoals de voorgaande voorbeelden, acuut dood neervalt (zoals de bomen). Echter, tienduizenden Vietnamese kinderen werden die jaren doodgeboren of in de nasleep van de oorlog met gruwelijke aandoeningen geboren nadat Agent Orange over Vietnam was uitgestort. Extra vingers of tenen zijn de minste bijwerkingen, mentale deficiënties, hazenlippen, kanker en ga zo maar door horen ook bij de lijst van ‘bijwerkingen’. En we hebben nog lang niet het laatste van Agent Orange gehoord. Vietnam is nog altijd in hoge concentratie ‘vergiftigd’ door dit spul. Het zal nog zeker een eeuw duren voor de concentraties tot een ‘acceptabel’ minimum zijn gezakt. Echter, de Vietnamezen kunnen niet zomaar verhuizen, dus of de hoeveelheid gif in de grond nu acceptabel is of niet, ze zullen er toch moeten wonen

5. Arsenicum of Arseen

Arsenicum
foto: Tomihahndorf / Wikicommons

Naast cyanide is arseen een van de meer bekende giffen, en tevens een van de giffen met een lange geschiedenis van gebruik. Het werd vroeger zelfs gebruikt voor toepassingen compleet on-gerelateerd aan vergiftigen. Het smeden van wapens werd gedaan met behulp van arsenicum, net als het maken van Victoriaanse make-up (dames vonden een akelig witte complexie namelijk mooi, en dit is een van de bijwerkingen van (lage) doses arsenicum). Nog eerder in de geschiedenis (de middeleeuwen) werd het wel gebruikt als een vergif door sluipmoordenaars. Zij gebruikten het voornamelijk omdat de sterfte verschijnselen van een arseen-vergiftigde nagenoeg identiek zijn met de verschijnselen van een cholerapatiënt. Dat is wel zo handig als de moordenaar zijn daad zo onopvallend mogelijk wou doen. In die tijd was sterven aan cholera de orde van de dag! Niemand die er dus vreemd van op keek.

In sterke concentraties leidt arsenicum tot (bloederige) diarree, spasmen, coma en tot slot de dood. In lagere maar chronische concentraties (chronisch betekent ‘continue of herhaalde blootstelling over een langere periode’) is het de oorzaak van onder andere kanker, hart en vaatziekten en diabetes. Het is daarnaast erg eenvoudig verkrijgbaar. Arsenicum is namelijk doorgaans het werkzame bestandsdeel van rattengif. Rattengif is niet voor niets een van de veelgebruikte manieren om zelfmoord te plegen. Het is overigens een zeer pijnlijke dood en dus absoluut niet aan te raden (over het algemeen is zelfmoord plegen überhaupt niet aan te raden, laten we dat even voorop stellen!).


4. Lood

Lood

Jazeker, lood. Het spul dat op ijzer lijkt maar een stuk zwaarder is. Lood is een van de metalen die de mens als eerste wist te smelten en gebruiken. Er zijn indicaties dat we dat trucje al zo’n 8.000 jaar geleden onder de knie hadden (in sommige regio’s, in ieder geval). We hadden toen natuurlijk geen flauw benul hoe gevaarlijk dit spul is. Veel mensen weten dat nu nog altijd niet!
Je hoeft je geen zorgen te maken over het aanraken van lood, het is immers geen contact-gif. Maar wanneer je een lood-ion binnenkrijgt en het kan vrij reageren met andere stofjes in je lichaam, dan valt dit element zo’n beetje ieder orgaan in je lichaam aan. Het is daarom moeilijk om te zeggen waar je precies aan sterft, als je een loodvergiftiging hebt. Is het niet aan een leverfalen, dan wel aan een darm infarct, of een nierfalen. En dan heb ik het alleen nog maar over de meest voor de hand liggende organen.

Er zijn overigens ook gevolgen voor lagere doses-blootstelling. Duizenden kinderen worden nu nog geboren van ouders die chronisch vergiftigd zijn met lood (doordat ze bijvoorbeeld in een loodmijn werken). Met name blootstelling van de dragende moeder is gevaarlijk, de baby in foetus fasen (in ontwikkeling in de baarmoeder) kan permanente zenuwschade oplopen.
Een merkwaardig feitje is dat sommige criminologen de daling in gewelddadige misdaad de laatste paar decennia toeschrijven aan de komst van betere wetten rondom lood-delving en verwerking. Lood-vergiftiging lijdt namelijk tot een meer gewelddadige dispositie, en de daling van aantal chronisch blootgestelde individuen zou er dus ook voor kunnen zorgen dat er een daling plaatsvindt aan mensen die hun gewelddadigheid te danken hebben aan een loodvergiftiging.

3. Brodifacoum

Brodifacoum
foto: RicHard-59 / Wikicommons

Sinds de tweede Wereldoorlog wordt het gif warfarin gebruikt als rodenticide (een rodent is een knaagdier, en ‘cide’ duidt op moord, waaruit we kunnen concluderen dat rodenticide dus een knaagdier-vernietigend middel is. Het wordt in het Nederlands ook wel ‘rattengif’ genoemd, maar technisch gezien is dat fout, want rodenticides zijn gemaakt voor de vernietiging van allerlei kleine (knaag)dieren). Het moet genoemd worden dat warfarin ook gebruikt wordt als bloedverdunner voor mensen die problemen hebben met verstoppende bloedvaten. Mensen krijgen dan niet de benodigde dosis binnen om eraan te sterven (als alles goed gaat) maar ratten die rattengif eten wel. Echter, ratten (en knaagdieren in het algemeen evenmin) zijn niet zo eenvoudig uit te roeien, en er zijn de laatste paar decennia ratten geboren die een resistentie hebben tegen warfarin. Dit maakt dat warfarin haar effectiviteit als anti-knaagdier middel compleet verloren heeft en men dus op zoek is gegaan naar een plaatsvervangend middel.

Dit is waar Brodfacoum om de hoek komt kijken. Het is een zeer giftige anti-coagulant. Een coagulant ‘plakt’ dingen samen in je bloed, en een stof die dat voorkomt, is dus een anti-coagulant. Brodifacoum vermindert de hoeveelheid Vitamine K in je bloed, en dit is een vitamine die je nodig hebt om bloed te laten stollen. Gebrek aan vitamine K lijdt uiteindelijk tot enorme interne bloedingen, van de grootste slagader tot de kleinste haarvaten, en als het eenmaal zover is, is er geen stoppen meer aan. Hoewel je dus aan de buitenkant niets ziet, bloedt het slachtoffer dus van binnen letterlijk dood.

Dit spul kan je overigens in gewone winkels kopen, en de doses die nodig zijn om van je ratten af te komen zijn slechts een kleine factor twintig tot honderd kleiner dan de hoeveelheden die mensen de das om doet. Laat staan kinderen! Wanneer je je aartsvijand de Rat piepend en stuiptrekkend over de grond ziet kruipen na een behandeling met dit spul, sta dan even stil bij wat je zojuist gedaan hebt. Het is zeker geen prettige manier van sterven!

2. Strychnine

Strychnine
foto: H. Zell / Wikicommons

Strychnine komt van de Strychnos nux vomica boom (ook wel de braaknootboom) in India. Het werkende bestanddeel is een alkaloïde stof die ook wel gebruikt wordt als pesticide, voornamelijk tegen ongedierte (ratten). Het is wederom een zenuwgif (dit is nu eenmaal een zeer effectieve manier van vergiftigen), en daarmee een van de meest onaangename. Strychnine valt de levensader in onze ruggengraat aan (hier komen alle zenuwen van heel het lichaam samen op weg naar ons brein). De aanval op deze centrale neuronen-snelweg zorgt ervoor dat het hele lichaam in spasmen en krampen samentrekt, een ongelofelijk pijnlijke dood.

Oskar Dirlewanger, een Nazi bevelhebber uit de Tweede Wereldoorlog, had er een handje van om zijn ‘patiënten’ met dit stofje te injecteren om vervolgens toe te kijken hoe ze al spasmodisch aan hun einde kwamen. Het verhaal wil dat Oskar dit deed om zichzelf te amuseren. Vreemd genoeg is dit gruwelijke stofje gewoon een bouwmarkt verkrijgbaar, als een rodenticide.

De LD50 waarde van Strychnine is ongeveer 1 tot 2 milligram per kilogram. Wederom, onze gezonde 100-kilo wegende vent heeft dus slechts een kans van één op twee om een dosis van een tiende gram te overleven! Geen goede vooruitzichten, dus.

1. Botulinetoxine (Clostridium botulinum-toxine)

Botulinetoxine

Botulinetoxine is het absolute giftigste stofje (voor mensen) op aarde. Iemand die met dit spul in aanmerking komt sterft binnen enkele seconden. Het is een bijzonder pijnlijke dood, want Botulinetoxine valt je zenuwstelsel aan, en alle zenuwen gaan dus als het ware tegelijk ‘vuren’. Alles doet dus ineens enorme pijn. Daar staat tegenover dat de dood redelijk snel is, en dus geen bijzonder lange lijdensweg veroorzaakt. Enkele seconden is de gemiddelde duur van een Botulinetoxine vergiftiging.

Een lepel van dit goedje is genoeg om miljoenen mensen te vermoorden, en daarmee is Botulinetoxine de all-time nummer één van sterkste vergiffen. De LD50 is ongeveer 0.005 tot 0.05 microgram per kilogram lichaamsgewicht. Opmerkelijk genoeg echter, wordt dit gif ook gebruikt in de medische wereld en in de plastische chirurgie, om bijvoorbeeld ouderdomsverschijnselen te verdoezelen (denk aan Botox, deze uitdrukking is eigenlijk een samenvoeging (afkorting) voor botulinetoxine). Onderga je dus een Botox behandeling, dan speel je eigenlijk met het meest gevaarlijke gif ter wereld. Gelukkig heb je wel een officieel recept van de dokter nodig voordat je dit goedje bij je apotheker kan gaan afhalen!

Tot slot willen we nog even de lezers op het hart drukken dat de stofjes in deze lijst geenszins geschikt zijn voor experimentatie. Alle genoemde stoffen zijn zeer giftig en dodelijk. Het is interessant om erover te schrijven en te lezen, maar als het even kan is ons advies: blijf uit de buurt van deze zooi!

    1. Anoniem januari 2, 2015
    2. anoniem januari 10, 2015
    3. Hoosje mei 25, 2015
      • brutus april 5, 2016
      • Barry B december 20, 2016
      • Harry king december 4, 2017
    4. Retro-hotel.be mei 30, 2015
    5. Hilde november 2, 2015
    6. belg november 4, 2015
    7. Rasputin september 18, 2016
    8. Mick december 13, 2016
    9. Alain juni 19, 2017
    10. Anoniem augustus 10, 2017
    11. Omer november 11, 2017
    12. Hans Schetselaar mei 25, 2018
    13. Hans Schetselaar mei 25, 2018

    Jouw Reactie?