Top 10 Beste Vlaamse Films

De Vlaamse film al enige decennia in de lift. Hoog tijd voor een eerbetoon aan de Vlaamse helden van het witte doek. In de top tien hieronder, een selectie uit alle Vlaamse films sinds 1980, komen maar liefst vier Oscar-nominaties terug, waarvan twee in de laatste drie jaar.

10. Brussels by Night (1983)

Brussels by Night (1983)

Brussels by Night wordt algemeen beschouwd als de ‘coming of age’ van de Vlaamse film. Het debuut van regisseur en scenarist Marc Didden valt in deze context vooral op door de ‘plattelandsvlucht’ naar de grootstad. In vergelijking met een lange traditie van boerenfilms toont Didden de snelle hartslag van (het nachtleven in) Brussel. Zijn fascinatie ligt bij de onderbuik, het vuile, het kwade en de tragiek van liefde in deze context. In het spoor van de depressieve moordenaar Max (François Beukelaers) en op de tonen van de baanbrekende soundtrack van Raymond van het Groenewoud, vertelt Brussels by Night over een Vlaanderen en een België dat tot dan toe totaal onderbelicht bleef.

9. Daens (1993)

Daens (1993)

Deze film van Stijn Coninx werd gebaseerd op het boek Pieter Daens van Louis Paul Boon. Hij vertelt in wezen het verhaal van het ontstaan van de CVP (vandaag CD&V), de christenen volkspartij van Vlaanderen. Tegen de achtergrond van het 19de eeuwse, industrieel uitgebuite Aalst (overigens gefilmd in Polen), wordt de strijd belicht van Adolf Daens (Jan Decleir) en diens broer Pieter (Wim Meuwissen), die zal leiden tot een ‘socialistische’ afscheuring van de conservatieve Katholieke Partij van burgemeester Charles Woeste (Gérard Desarthe). De film werd een groot kassucces en onder andere genomineerd voor een Oscar als beste niet-Engelstalige film.


8. Alles Moet Weg (1996)

Alles Moet Weg (1996)

In vergelijking met zijn latere films, bleef Alles Moet Weg een onterecht onderbelicht werk van de populaire, Vlaamse regisseur Jan Verheyen. De film kon op weinig – amper 50.000 bioscoopbezoekers – rekenen. Toch werden Verheyen zelf en hoofdrolspelers Stany Crets en Peter van den Begin elk genomineerd voor de Joseph Plateuprijs – tot 2010 de Belgische Oscars – naar aanleiding van hun werk voor de film. Het verhaal is overigens van de hand van de bekende auteur Tom Lannoy en werd gebaseerd op diens gelijknamige roman uit 1988. Destijds vielen boek en film vooral op door de vrije behandeling van thema’s zoals homoseksualiteit.

7. Iedereen Beroemd! (2000)

Iedereen Beroemd! (2000)

Ook een Oscar-nominatie waard, was deze Iedereen Beroemd!, geschreven en geregisseerd door Dominique Deruddere. De film toont de extremen waartoe de moderne mens in staat is om toch maar enige beroemdheid te verwerven. Hoofdpersoon is Jean Vereecken (een onweerstaanbare Josse De Pauw), die zijn droom om een beroemd liedjesschrijver te worden botviert via zijn dochter, Marva (Eva Van Der Gucht). Marva is echter nogal dik voor het hedendaagse schoonheidsideaal en zingen lukt haar ook al niet te best. Om zijn dochter en zijn hit Lucky Manuelo (een compositie van Raymond van het Groenewoud) vooralsnog onder de aandacht van media en muziekfirma’s te brengen, ontvoert Jean dan maar de opkomende tiener-ster Debby.


6. Lijmen/Het Been (2000)

Lijmen Het Been (2000)

Deze Vlaams-Nederlandse coproductie leverde Willeke van Ammelrooy (als ‘Madame Lauwereyssen’) een Gouden Kalf op. De film van Robbe de Hert werd gebaseerd op de bekende romans van Willem Elsschot Lijmen (1923) en Het Been (1938). Hij is een graag geziene schrijver in het Vlaams-Nederlandse filmlandschap. Ook zijn Kaas (1999) en Villa des Roses (2002) werden al verfilmd. Robbe de Hert beschouwt zijn Elsschot zelf als de enige goede film die hij ooit maakte. Het verhaal van de grootsprakerige oplichter Boorman (Mike Verdrengh) en zijn naïeve, idealistische adjunct Laarmans (Koen De Bouw) is ondertussen terecht een klassieker geworden.

5. Pauline en Paulette (2001)

Pauline en Paulette (2001)

Op het onafhankelijk filmfestival van Gardanna mocht dit langspeeldebuut van Lieven Debrauwer de publieksprijs ontvangen. Het verhaal begint wanneer de mentaal gehandicapte Pauline (de lijfrol van de leading lady van het Vlaamse toneel, Dora van der Groen) na de dood van zus Martha alleen komt te staan. Geen van haar twee andere zussen – Cécile (Rosemarie Bergmans) noch Paulette (de ondertussen overleden Ann Petersen) – ziet de ‘zevenjarige bejaarde’ echter graag komen. Heen en terug gestuurd tussen haar beide zusters ontwikkelt zich echter een diepe band tussen de aardse Pauline en de protserige amateuropperette-zangeres Paulette. Van der Groen ontving de Plateauprijs voor haar rol; Petersen werd genomineerd.


4. Loft (2008)

Loft (2008)

Mogelijk wordt dit binnenkort de bekendste Vlaamse film ooit. Na de Nederlandse remake van Antoinette Beumer, verschijnt binnenkort namelijk ook de Hollywood-remake The Loft. Deze wordt geregisseerd door Erik Van Looy zelf en heeft onder andere Wentworth Miller weten te strikken voor een van de hoofdrollen. Loft is tot vandaag alvast de populairste Vlaamse film ooit met een bezoekersaantal van 1.186.071 mensen. Het scenario is van de hand van de bekende Vlaamse televisiemaker Bart De Pauw en werd geproduceerd door Woestijnvis, het bedrijf van de Vlaamse mediagoeroe Wouter Vandenhaute. Loft is de ultieme ‘overspel-film’ over vijf getrouwde mannen die samen een loft delen voor hun escapades. Tot één van hun veroveringen dood in bed wordt aangetroffen.

3. De Helaasheid der Dingen (2009)

De Helaasheid der Dingen (2009)

De Helaasheid der Dingen vestigde minstens twee carrières: die van auteur Dimitri Verhulst en die van filmregisseur Felix Van Groeninghe. Na Steve + Sky (2004) en Dagen Zonder Lief (2007) is De Helaasheid der Dingen de derde langspeler van Van Groeninghe. Het verhaal van de aspirant-schrijver Gunther Strobbe (Kenneth Vanbaeden / Valentijn Dhaenens) is doordrenkt van drugsmisbruik, marginaliteit, geweld en helaasheid. De film mocht onder andere de ‘Prix Art et Essai’ ontvangen op het filmfestival van Cannes.

2. Rundskop (2011)

Rundskop (2011)

Weinig films in de Vlaamse én Belgische filmgeschiedenis weten beter ‘Belgitude’ over te brengen dan Rundskop van Michael R. Roskam. Alleen al het uitgekiende taalgebruik van het script verdient wat dat betreft een vermelding. In een mix van Truierlands (Vlaams Limburgs), West-Vlaams en Waals schetst Roskam als geen ander de taalgrenzen van België. Hij verpakt zijn kroniek in de achtergrond het moderne boerenleven, en meer bepaald die van de hormonenmaffia. De film betekende niet alleen de (internationale) doorbraak van Roskam, maar ook een definitieve stap in de internationalisering van de acteurscarrière van Matthias Schoenaerts (als de noodlottig gecastreerde ‘Jacky Vanmarsenille’). Rundskop werd onder andere genomineerd voor de Oscar voor beste anderstalige film.

1. The Broken Circle Breakdown (2012)

The Broken Circle Breakdown (2012)

Deze vierde langspeler van Felix Van Groeninghe is goed op weg om, afgezien van theaterbezoeken, veruit de populairste Vlaamse film ooit te worden. Hij won alleszins al meer prijzen dan al zijn concurrenten, waaronder niet in het minst deze voor Beste Europese Film (Europas Cinemas Label) en de Panorama Publieksprijs. Zowel hoofdrolspeelster Veerle Baetens als het scenario werden internationaal gelauwerd op het Tribeca International Film Festival in New York. De film zelf is gebaseerd op het toneelstuk The Broken Circle Beakdown Featuring the Cover-Ups of Alabama van Johan Heldenberg (die in de film zijn theaterrol herneemt) en Mieke Dobbels (die in het theater de rol van Veerle Baetens vertolkte). Het tragische verhaal van Didier en Elise, die na zeven jaar ouderschap dochter Maybelle aan kanker verliezen, bleek een instant classic. Zelfs The Broken Circle Breakdown Band is een hit op Vlaamse radio’s en in culturele centra.