Top 10 Weetjes over Antarctica

Antarctica is misschien wel een van de meest mysterieuze continenten op aarde. Het is bijna onbewoonbaar, de natuur is er onverbiddelijk en er zijn nog veel onontdekte gebieden. Het is daarom alleen maar leuker om te leren over dit prachtige continent. Dat wordt een stuk makkelijker dankzij deze top 10 weetjes over Antarctica.


10. Antarctica heeft altijd een ander formaat

verschil tussen zomer en winter op antartica
foto: Nasa

Je zou zeggen dat een continent bijna altijd even groot is, maar dat geldt niet voor Antarctica. Dat komt natuurlijk doordat dit gebied voornamelijk uit ijs bestaat. In de zomer is Antarctica dan ook een stuk kleiner dan in de winter, wanneer de zee rondom het continent langzaam maar zeker bevriest en zich aan het vasteland hecht. Het verschil in oppervlakte tussen de zomer en de winter is groter dan het hele continent Europa. Bovendien verandert de vorm van het continent steeds. Dat komt door de wind, die stukken ijs naar andere delen van Antarctica blaast, waardoor het gebied er altijd net wat anders uitziet.

9. Antarctica is vrij recent ontdekt

james cook in antartic

Het is nog helemaal niet zo lang geleden dat mensen dit continent voor het eerst in het echt zagen. Het was ontdekkingsreiger James Cook die in 1772 richting Antarctica zeilde en de grote ijsschotsen voor het eerst van dichtbij zag. Aan het begin van de negentiende eeuw werd de eerste expeditie naar het continent georganiseerd. Dat werd trouwens niet gedaan in naam van de wetenschap, maar om op kostbare zeehonden te jagen.

eerste keer zuidpool

De echte zuidpool werd pas voor het eerst bereikt in 1911. In de zoektocht naar het meest zuidelijke stukje van de aarde zijn er veel mensen overleden. Het weer in Antarctica is namelijk zo gevaarlijk dat veel onderzoekers nooit meer terugkeerden van hun ontdekkingstocht. In 1911 lukte het de Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen.


8. Het continent is vergelijkbaar met de Sahara

poolwoestijn
Stephen Hudson/wikipedia

Het lijkt misschien tegenstrijdig, maar het landschap in Antarctica is eigenlijk vergelijkbaar met dat van de Sahara. Het gebied staat dan ook bekend als een poolwoestijn. Hier word je niet overal omringd door zand, maar door sneeuw en ijs. Ondanks dat 98% van Antarctica onder een laag ijs is bedolven, is het een van de droogste gebieden ter wereld. Er valt hier namelijk vrijwel nooit regen. Als het wel regent, komt het als sneeuw naar beneden. In totaal valt er niet meer dan 2,5 centimeter neerslag per jaar.

7. Er is een bloedwaterval

bloedwaterval

Bijna al het water op Antarctica is bevroren, maar toch is er een waterval. Deze vind je in de Droge Valleien van McMurdo. Het water stroomt onder een dikke laag ijs door en valt vervolgens meer dan vijf verdiepingen naar beneden. De waterval bevriest niet, omdat het water daar veel te zout voor is. Wat deze waterval nog bijzonderder maakt, is de rode kleur. Deze kleur is te danken aan het feit dat het water nooit is blootgesteld aan zuurstof en de hoge hoeveelheid ijzer en microben in het water. Daarom wordt deze waterval ook wel een bloedwaterval genoemd.


6. Er is genoeg leven

Belgica antarctica insecvt op antartica

Je zou zeggen dat het leven op Antarctica vrijwel onmogelijk is. Voor mensen is dat ook zo, maar dieren weten hoe ze zich aan moeten passen. ER is één soort insect, de Belgica antarctica, deze dansmuggen maken een soort natuurlijke antivries aan, waardoor ze toch kunnen overleven op het continent.

vogels antartica

Daarnaast vind je hier ook verschillende vogels, zoals albatrossen en jagers. De dieren hebben allemaal hun eigen manier om te overleven. Zo verdedigen sommige vogels zich door een soort olie op hun vijand te sproeien. Deze olie bevriest, wat de vijand vervolgens verwondt of zelfs doodt. Jagers zijn berucht op Antarctica, want deze vogels maken diepe duikvluchten om het eten van mensen te stelen.

penguins op de zuidpool

En dan zijn er natuurlijk nog de penguins, die komen vrijwel exclusief voor op het Zuidelijk halfrond. Zowel de beroemde Koningspinguïn als de Keizerspinguïn zijn te vinden op Antarctica. Maar ook de kleinere Ezelspinguïn, Adeliepinguïn, Stormbandpinguïn en Zuidelijke rotspinguïn voelen zich thuis op het koude continent.

5. Antarctica was ooit tropisch

antartica was ooit tropisch

Wetenschappers hebben diep in de grond van dit continent geboord om de geschiedenis van Antarctica te kunnen onderzoeken. Aan de hand van deze grond konden ze ontdekken dat er vroeger palmbomen op het continent hebben gegroeid. Ongeveer 52 miljoen jaar geleden waren de oceanen warm genoeg om een tropisch klimaat te creëren op Antarctica. Zo waren er ook regenwouden te vinden in het binnenland en groeiden er tropische planten zoals de macadamia en de baobab. Er is duidelijk heel wat veranderd tussen toen en nu, want inmiddels is Antarctica een ijskoude woestijn die bijna volledig wordt bedekt door ijs.


4. Het weer is ontzettend ruig

wind op antarctica
foto: © Samuel Blanc

Iedereen die de beroemde documentaire “March of the Penguins” heeft herinnert de beelden van groepjes penguins die er alles aan doen om warm te blijven in het onstuimig weer op Antarctica. Er valt dan misschien weinig neerslag, de wind waait er op volle kracht. Sterker nog: Antarctica is de plek met de meeste wind van heel de aarde. Met windstoten van 320 kilometer per uur is het geen pretje om rond te lopen op het continent.

3. Er staan vulkanen op Antarctica

Mount Erebus - vulkaan op antartica

Alsof dit continent nog niet genoeg te bieden had, heeft Antarctica ook nog eens een actieve vulkaan. Mount Erebus torent boven het landschap van Antarctica uit en heeft zelfs een stromend lavameer. Het is de meest zuidelijke actieve vulkaan, maar ondanks zijn hitte is Mount Erebus gewoon verstopt onder een wit laagje sneeuw en ijs. Dit is trouwens niet de enige vulkaan die je op het continent kunt vinden. In totaal zijn er maar liefst 138 exemplaren te vinden op Antarctica.

2. Het is er maandenlang donker

donker op de zuidpool

Onderzoekers die op Antarctica verblijven, hebben moeite met het vasthouden van een normaal dag- en nachtritme. Dat komt door de zuidelijke ligging van het continent en de helling van de aardbol. In de winter kan de zon Antarctica helemaal niet bereiken, waardoor het hier maandenlang donker is. In de zomer is er juist het tegenovergestelde probleem. Dan gaat de zon namelijk geen moment onder, waardoor er geen verschil is tussen dag en nacht. Het is sowieso moeilijk om te bepalen hoe laat het hier is, want Antarctica heeft geen officiële tijdzone. Alle tijdzones ter wereld komen hier namelijk samen, dus het is onmogelijk om te zeggen hoe laat het in Antarctica is.

1. Op sommige plekken regent het nooit

droge plekken

Je wist al dat Antarctica ontzettend weinig neerslag heeft, maar wist je ook dat het op sommige plekken wel heel erg weinig is? Er zijn gedeeltes van dit continent waar al meer dan twee miljoen jaar geen druppel water of sneeuw is gevallen. Dit is de 1% van het continent waar ook geen sneeuw of ijs ligt. Volgens wetenschappers zijn dit de meest ruige woestijnen ter wereld, want er is bijna geen leven mogelijk op deze plekken. De aarde is er namelijk gortdroog.