Top 10 Grootste Olierampen in de Geschiedenis

Dat ecologie en economie niet altijd hand in hand gaan, is in de laatste decennia pijnlijk duidelijk geworden. De grootste natuurrampen op dit gebied zijn ongetwijfeld de olierampen. Stuk voor stuk richtten zij onherstelbare natuurschade aan, die vaak ook nog eens wordt verergerd door het lakse optreden van de verantwoordelijken.

Dit zijn de tien grootste olierampen in de geschiedenis van de mensheid. De rangorde van de lijst is gebaseerd op de uiteindelijke ‘grootte’ van de ramp, uitgedrukt in de hoeveelheid olievaten die tijdens de ramp gespild werd – hoewel snel genoeg zal blijken dat de schade vaak niet eens te meten is.

10. Castillo de Bellver

Op 6 augustus 1983, nabij de Baai van Saldanha (Zuid-Afrika), ontvlamde de tanker ‘Castillo de Bellver’. De brand ontstak op een goede honderd kilometer ten noordwesten van Kaapstad.

Kapitein en bemanning slaagden erin het brandende schip tijdig te verlaten. De tanker dreef zo echter af, tot de brand hem uiteindelijk in twee brak. De voorboeg werd weggesleept en op een gecontroleerde wijze tot ontploffing gebracht. De achtersteven sloeg echter al snel om en zonk. In zijn tanks: zo’n 110.000 ton ruwe olie.

9. Nowruz Field Platform

Ook in 1983 was het olieveld van ‘Nowruz’, in de Perzische Golf, de site van een aantal olierampen. Eén van die rampen werd veroorzaakt door een tanker die opbotste tegen één van de olieplatformen.

Het werd echter pas echt een ramp toen Iraakse legerhelikopters in maart van dat jaar besloten het olieveld aan te vallen. Het olielek vatte vuur en de aangaande oorlog tussen Iran en Irak maakte het onmogelijk voor de technici om daar ook maar iets aan te doen.

Pas op 18 september 1984 werd het gebied overkapt. Elf mensen kwamen daarbij om. In het Nowruz van 1983 werd in het totaal ongeveer 260.000 ton olie verspild.

8. ABT Summer

De ‘ABT Summer’ was een olietanker varend onder de vlag van Liberia. Op 28 mei 1991 voer het schip tussen Iran en Rotterdam. Ter hoogte van Angola, op ongeveer 1.100 kilometer van de kust, kwam het schip echter tot ontploffing.

De oorzaak van deze explosie is tot vandaag onbekend. Uiteindelijk kwamen vijf bemanningsleden om. De vlammen hielden gedurende drie dagen aan vooraleer het schip zonk. Het was dan dat er meer dan 250.000 ton olie in zee terechtkwam.

7. Fergana Valley

De olieramp van Fergana Valley (of van Mingulabek) gebeurde aan land eerder dan in zee. Het lek begon op 2 maart 1992, op het olieveld ‘Mingulabek’ in de vallei van Fergana, in Uzbekistan. Daar deed zich een blow-out voor bij bron #5. Het was het begin van de grootste olieramp in de Aziatische geschiedenis. De gelekte olie vatte vuur en brandde twee maanden lang.

Per dag stroomde tussen 35.000 en 150.000 vaten olie weg. In totaal werden er 2.000.000 vaten verzameld achter nooddijken, goed voor zo’n 320.000 kubieke meter olie. Verder kon men enkel wachten tot de oliestroom vanzelf stopte.

6. Atlantic Empress

De ‘SS Atlantic Empress’ was een volgeladen, Griekse supertanker. Op 19 juli 1979 kwam hij in botsing met één van zijn collega’s: de ‘Aegean Captain’.

De ramp gebeurde in het Caribisch gebied. Daar was de Empress onderweg van Saoedi Arabië naar Beaumont (USA), terwijl de Captain van Singapore naar Aruba voer. Door dikke mist en zware regen zagen de schepen elkaar te laat. Vuur brak uit. De Captain werd brandend dieper in zee gesleept, maar de Empress brandde een week later nog steeds en er volgde ook nog eens een explosie.

Pas op 3 augustus zonk het schip. Het liet 287.000 ton olie achter in zee.

5. Niger Delta

Nergens ter wereld laat de petroleumproblematiek zo’n diepe sporen na als in de Niger Delta, waar het ecologische leven simpelweg nooit meer hetzelfde zal zijn sinds het ontstaan van de oliewinning.

Rapporten over de impact van de vele olierampen die het gebied jaarlijks moet verwerken verschillen. Volgens de nationale petroleumcorporatie van Nigeria wordt er jaarlijks echter zo’n 2.300 kubieke meter olie in de delta gestort aan een gemiddelde van driehonderd rampen per jaar.

Een studie van Baird uit 2010 spreekt van 9 tot 13 miljoen vaten sinds 1958. Sommige van deze lekken worden veroorzaakt door oliedieven; maar ook de oliereus Shell draagt in deze problematiek een verpletterende verantwoordelijkheid.

4. Ixtoc I

‘Ixtoc I’ was een oliebron op zo’n vijftig meter diepte in de Baai van Campeche (Golf van Mexico). De bron werd verkend door het Mexicaanse staatsbedrijf Pemex, toen ze op 3 juni 1979 een blow-out onderging. De olie ontvlamde en de oliedril stortte in elkaar. Negen maanden kreeg de olie zo vrijspel, voor een eerste ontlastingsbron kon worden voltooid.

Uiteindelijk kwamen er naar schatting 3 miljoen vaten olie (ca. 470.000 ton) in zee terecht. Ongeveer 260 kilometer kustlijn raakte vervuild en duizenden tonnen verontreinigd puin moesten worden geruimd.

3. Deepwater Horizon, USA

De ‘Deepwater Horizon’ olieramp wordt ook wel de ‘BP Oil Spill’ of de ‘BP Olieramp’ genoemd. Ze staat tevens bekend als de olieramp van de Golf van Mexico en als de ‘Macondo Blowout’. De ramp begon op 20 april 2010, met de explosie en het zinken van het boorplatform Deepwater Horizon. Dat gebeurde nabij BP’s ‘Macondo Prospect’, een olieveld in de Golf van Mexico. Elf mensen lieten het leven.

Deepwater Horizon is wat dat betreft het grootste petroleum-gerelateerde zeeongeluk in de geschiedenis. Pas op 15 juli geraakte het gezonken boorplatform ingekapseld. De Amerikaanse overheid schatte dat er tijdens de ramp zo’n 780.000 kubieke meter olie in zee terechtkwam.

2. Golfoorlog, Irak

Van al de rampen in onze lijst staat deze misschien nog het best in het westerse geheugen gegrift. Op 23 januari 1991 was de Golfoorlog-olieramp dan ook één van de grootste in zijn soort. De ramp was een direct gevolg van de Eerste Golfoorlog. Het in brand steken van een aantal olievelden moest immers de landing van de US Marines in het bezette Irak voorkomen. Tegelijk moest het de Amerikaanse troepen beletten om de grote oliereserves van het land op te eisen.

Volgens de vroegste schattingen spilde er zo 1.300.000 kubieke meter olie in de Perzische Golf, een getal dat later door wetenschappers werd bijgesteld naar een vork tussen de 240.000 en 720.000 kubieke meter. Het zal overigens sowieso nog ettelijke decennia duren vooraleer het gebied volledig is hersteld.

1. Lakeview Gusher, USA

‘Lakeview Gusher Number One’ is de naam die gegeven werd aan een immense eruptie van koolwaterstoffen uit een onder hoogdruk gezette oliebron. De bron in kwestie bevond zich in het ‘Midway-Sunset Oil Field’ in Kern County, Californië. De eruptie dateert alweer van in 1910.

Het lek hield 18 maanden aan tussen 14 maart 1910 en 10 september 1911. Er gingen 9 miljoen vaten of 1,2 miljoen ton ruwe olie verloren.